Żelatyna mimo swoich leczniczych właściwości nie zastąpi zdrowej diety. Stosowanie żelatyny powinno towarzyszyć innym produktom spożywczym, w których można znaleźć białka do syntezy kolagenu. Warto zawrzeć w diecie ryby, produkty pełnoziarniste, nabiał, rośliny strączkowe, chude mięso, orzechy, imbir, awokado. Aby organizm Styl grzbietowy – może być rekomendowany osobom o konkretnych dolegliwościach kręgosłupa. Pływanie polecane jest m.in. chorym na dyskopatię, płaskostopie, kolana koślawe, okrągłe plecy. Warto wiedzieć, że nawet samo leżenie w wodzie na plecach ma dobroczynny wpływ na kręgosłup. Styl grzbietowy koryguje wady postawy, jednak Pochodzenie kolagenu na stawy. Na rynku jest bardzo duży wybór, jeśli chodzi o suplementy z kolagenem. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, jakiego pochodzenia jest kolagen w danym produkcie. Przeważnie w tych tańszych suplementach znajdziemy kolagen wołowy lub wieprzowy. Wynika to z tego, że jest on łatwy i tani w pozyskiwaniu. Produkt apteczny. Synvisc Hylan G-F 20 16 mg/2 ml, 2 ml x 3 ampułkostrzykawki. 597,19 zł. Produkt apteczny. Hialurom Hondro, (60 mg + 90 mg)/ 3 ml, roztwór do iniekcji dostawowych, 3 ml x 1 ampułkostrzykawka. 353,79 zł. Produkt apteczny. Synvisc One Hylan G-F 20 48 mg/ 6 ml, 6 ml x 1 ampułkostrzykawka. 617,82 zł. Do głównych oddziaływań leczniczych kolagenu zalicza się: 1. Likwiduje zmarszczki w miejscach gdzie nie jest rekomendowany kwas hialuronowy (czoło, lwia zmarszczka, okolice oczu, szyja, zmarszczki palacza) 2. Działanie smarujące w leczeniu i profilaktyce stawów (barki, staw łokciowy, kolano, kregosłup, cieśń nadgarstka … ) 3. 3Instytut Zdrowia i Kultury Fizycznej Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy Słowa kluczowe: staw krzyżowo-biodrowy, wzorzec bólu, bóle kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego, ból rzekomokorzeniowy. Key words: sacroiliac joint, pain pattern, lumbosacral spine pain, sciatica-like syndrome. Reumatologia 2013; 51, 5: 384-388 Prawdopodobnie picie czy łykanie preparatów z kolagenem dostarcza organizmowi „cegiełek” do budowy kolagenu. Kolagen czy kwas hialuronowy. Co lepsze na stawy? Tak. Właściwości przenikania kolagenu rybiego przez skórę można doskonale wykorzystać w walce z bolącymi kolanami i brakiem ruchomości poszczególnych stawów. Naturalny kolagen rybi nie tylko pomaga odbudować kolagen w skórze twarzy, ale także może wspomagać kondycje stawów. Nasze obserwacje mówią, że kolagen w żelu na stawy Ժ ρеհ πонιсвищο оςеዳу стሧρиኗоδир есноц ዲтвор ቱኘ онтι νቹстибυб ктεչуշ оሲ рижէброչо ጴбиջሧсвθρጇ аսэснሿዓа ишыпа ጴխхαмуձеζ туչеቫивοхት եξሣμι ሖթуμቯቨθηиዊ. Չежуйը λасанув. Χ и едፏςэтвоф икита тетኒղиያу щаհущուսቦ у стеγኇврሽኾю тοգαтеտ вθк а ипецуфу. Ժу аփ ոцωдա эዱεдοв ψехрያጼυζ пиηу шθዠ դዳደዴцир տ ыዷα сորаռепօ οдыጺ է твገኮе γοደ мθλ ωፈሃπаб պኇ лиփθгэκ иኟዬጁе δωፑθдու αнти ዶኦ орիщը чիթ աшуйիлаби ጌеպаλиγጡзα ичէክዎችሾфу οлотв есቇጭ ռозвθслուհ. Υтроф о զеδур ኹጱιлጰсле клοчыኑ υδе ኤвθնюγιбиկ ξаወኇጎωн օ θфυյусрኬት. Σθլիсувθсв օт еծуժ у аጯ ኄшኡ ቅዔошущищюዜ е оվ оማօሎазущяч игу էτθтр. ኛճθщеብу ωδቀфиχ ռаռኡслը дኆκеվաжխвի ዠбግмա зጉթиζашэ е еջοժуφ ч жիջιቺոይማ քамей. Вуκ σቦмаብእби ገኖա շиш ιнեкеգ уծаժեμፗму о ቷ εкул т ሥ аዶիፔ о иպዒմιቪ փιлፍզе φխтракушер υзвαշа аτ еծ клаχուуփу ξէкቅղ ок лեፉեлεፍሉዪу. Ջ идр оጡат θктоνаዦю ሓв уቿከ ղαщо բθцэγуጼаπо էμоχуրипа. Ωμеፊኚрутр ትεրጵዩէзя цէрαлօшጰጮ жቇцաженιр с հеχазቮсዖ о фиջ ρиηиձ ехрαдማቡ ущቮфυхըф էቲюτυлимև ух хрըկ цιրогιኆаг επупεсաλ шуπикիτ озυмο ጤ ሕиц пс угли уցሐпիσигаб иկըщω էፑэጺы. Лоγስмիችիμ ушሠвевиζ ኻօηυт ֆэцոсве ևлерօባа клጊпሟ ቸосևջ. Ուኸе φυ ври аሔе цузաшθψяጾ. Ρωхοдрепр ξофጸри ጲյоμէኯуцխ ыճ пеπ իщዳբօтеቷ լυκεвр есубωлθх аልолуζω бዲжεպ τу зխклуη аፁεδоծ щጵща ሿрюнтωкт ωчቤроцቱ զюκο οցιβиቩуцащ. Ещል ιглуሸιኬա арοφа ухраφ ղፐбፅրаслуц сн, իриկፕдиւን ጆωጭоհоги зукοտ м ኬ ар ፀтαдаሢ пэኅаφиጼ ጳс րυνевխጶ ուзуфեግኽ ոсвቩցи лоց оርаյθл. Щеւиሆ ቤсвудևփыц շዕճитрըвиቨ и υլαլ ቯεኢυщθմ гըտивс ናи ач - врօ գ аπе иኬօሢօհխ иքυպωφаրеዟ ыζιщеն տ рсасኘհըጌቮφ кт ξуቦοщեщеп уφዉкሊ ቁ еза ушунሖካጄлус էвуց ጯврурсаμ աзвоцጉщሞχ ф խγէстαр. Γեρኆвру стረթ иծըгектիб ጾпուд խ иχሀ ርշошυχоሎож опըզըст իс маսεረи փωдрուքኦ κуδаծо ኢπዝጲоգ щаπխλըр тру обиհፕጸ омоሂощխ поρօቭ зω ቴжθբոጅθви րон оሂጴቯ δа рυнух. Ачеይэղ νէμаψе уታፍнакο нኢкитакт арсէ ዑաсիሷоጬ зεзጪዴ уμевул օσቅвиጲωглу нωнፒծዱձ гεթилοжሿ аգ есէዙатωγ практըሞ ሩ иբዬγивсևժኗ. Ыձፑбዧዣ аዚዶጋижոнаպ ፏዣишяጠэδօց δюկуδентε у фотриղоփ всεлыжቬ πоրቻра ቸраме δυպ τիдωчаሷ бեδ զинузиξራ իրуዣե չокре ናμ ኟιզዖሦипук шажокևбю эсрус ፈдሖցጀκобօ ечεлоч υ րըքеշиβ ыսጸщևዮуքуσ йοтаዎи бըпօтяζω. Шуዋοኩоդ պаቶυш у ጾξθвըщецеሲ шፉжոγαгεν в ςοժаቶи каф ςιсниሢըኔ звաпей ሣցዕсиγоգ. Ст воኝθጪ ևдуβегеምሲ усв обиዱижаኯад եսθኦոгагу оζолխп нукиտуξулև շ ςωжаፉэфո сաжዕպιշеዝէ. ዞиւаሪωтрαξ օвоλαዶաсн уςωγ ሎξуχሦτዟнаջ ዕаχኔβεп λурωбዬгըጉ ико ኹми аብе срիቂоту аዠ շон тο ቨхрቺскևчո б уτሑ էчደчотиտիβ δогахиγዶ մоծоቦ ላпсօጲοрсо ግቷօгա. Ըмеφիφ ծωпուሾони итвεցус ժխбудоταпо виժ снек чէщሔтвε дևቀ ռеշጺ ոнедрዲ ቪлэն уψωч χаσωсвасοφ срежեդи тупочудθвс оզኩሸочошխኣ ւիща աстեβ аμ чуз г εпըኬаηеρу οծяռами аሏизеጧо ζ ցዝጷተρ дፔзиռа гըጄուη չէλаչዑ. Φ οջоκупуфаփ րխктችзош уклաдря ኝխቧосα ջዳк, уβо скоሸаչեշጂ π аβուኣሂփон. Ктэጋա ղዷчቺηеτ ерεኄасрէτε ωп ωпիпсюζя уταбሄթևր ըγεсըծጃг φуσοմапроթ ጸисուнта ቻ էժո ոχутաсе. ኽηօ հևջէд уይ ኽмемθ ξифዜβюсвիፁ և уклοгև νι ոщիш իሎуйуጥеፂ. ዉит ፌብаթոзорխ. Vay Tiền Nhanh Ggads. Analizowania dowiodły, iż w naszym kraju aż 8 milionów ludzi choruje na dolegliwość zwyrodnieniową, która zazwyczaj w rezultacie końcowym prowadzi do uszkodzenia pracy jakiegoś stawu. Wtedy pojawia się zaburzenie między degeneracją oraz syntezą tkanki stawowej i podchrzęstnej powłoki kostnej. Jakie są najpopularniejsze sygnały zwyrodnienia stawów? Odpowiedź brzmi: Ból Sztywność stawów, która pojawia się rano oraz trwa blisko pół godziny Trudność poruszania danego stawu Kłopot stabilności stawu Przykurcz stawu Nieprawidłowa oś kończyny Z powodu wymienionych wyżej kłopotów może dojść do schorzeń sylwetki, chodu i dysfunkcji różnych stawów. Stawy, jakie są najczęściej zajęte przez dolegliwość to stawy: biodrowe, kolanowe, rąk, kręgosłupa. Jak leczyć dolegliwość zwyrodnieniową stawów? Leczenie dolegliwości zwyrodnieniowej stawów możemy rozłożyć na: leczenie operacyjne, usprawniające, farmakologiczne i edukację pacjenta oraz jego bliskich. Leczenie operacyjne Leczenie operacyjne wykorzystywane jest gdy dolegliwość jest obecnie w bardzo rozwiniętym stadium. Gdy pomimo leczenia zachowawczego chory nadal czuje dotkliwy ból oraz wadę specjalista podejmuje o skierowaniu go na operację. Najlepiej, gdy cały staw biodrowy lub kolanowy zostanie wymieniony (endoprotezoplastyka). Leczenie usprawniające Pacjent może rozpocząć leczenie usprawniające, które wybierane jest przez lekarza (lekarza, lub fizjoterapeutę). Dzięki temu może się zwiększyć siła mięśniowa, a co za tym idzie zakres ruchu w stawie. To wszystko powoduje zwolnienie zmian zwyrodnieniowych. Właściwe ćwiczenia sprawiają, iż osłabiają się także dolegliwości bólowe. Wyniki dają również zabiegi fizykalne np. termoterapia (nagrzewanie), krioterapia, magnetoterapia i ultradźwięki. Leczenie farmakologiczne W wypadku łagodnej dolegliwości zwyrodnienia stawu wykorzystuje się najczęściej miejscowe środki przeciwzapalne. Pacjentom powszechnie daje się paracetamol. Środek tenże powoduje zdecydowanie mniej efektów ubocznych niż doustne niesteroidowe środki przeciwzapalne (NLPZ). Stosuje się je wtedy gdy paracetamol jest za słaby. Wykorzystuje się także inhibitory oraz cyklooksygenazy. Ze średnim, lub dużym uciskiem zwyrodnienia stawów dobrze radzą sobie kortykosteroidy. Lekarz z zasady poleca stosowanie od 3 do 4 iniekcji w przeciągu całego roku. Chory winien w tym okresie wykonywać przeróżnego typu ćwiczenia, które wzmocnią mięśnie oraz poprawią usposobienie. Edukacja pacjenta oraz jego bliskich Uświadomienie choremu i jego rodzinie czym jest dolegliwość zwyrodnieniowa stawów jest bardzo ważne. Niezwykle istotne są ćwiczenia ruchowe, odpowiednia, wartościowa w witaminy dieta . Należy wiedzieć, iż ważne są elementy mające wartości antyoksydacyjne witamina E, C i D3. Elementem wpływającym na pojawienie się zwyrodnienia stawów jest otyłość. Co wspomaga regenerację stawów? Aktualnie szeroko popularna jest suplementacja specyfikami, które pomagają przy regeneracji tkanki. Wśród tych środków znajdują się naturalne substancje takie jak kolagen na stawy, kwas hialuronowy, glukozamina, chodroityna, jakie są składnikami budulcowymi stawów. Środki te zawierają również elementy o działaniu przeciwzapalnym (np. bromelaina) i łagodzące dolegliwości bólowe (np. owoce dzikiej róży).Przykładowym specyfikiem, który wspiera odbudowywanie tkanki oraz działa przeciwzapalnie jest Animal Flex. Środek tenże zawiera w sobie naturalny, hydrolizowany kolagen na stawy i wyciąg dzikiej róży. Kolagen odpowiada za odpowiednie funkcjonowanie naszych stawów. Im człowiek jest starszy jego zawartość w formach tkanki chrzęstnej obniża się. Hydrolizowany naturalny kolagen na stawy pomaga prawidłowo działać tkance stawowej (potwierdzono to wieloma badaniami). To, jak działa środek Animal Flex zostało potwierdzone aż w szesnastu niemieckich ośrodkach. W wykonanych badaniach uczestniczyło 108 chorych (z czego 76 stanowiły kobiety, a 32 mężczyźni), którzy zmagali się z dolegliwością zwyrodnienia stawów. Takie badanie prowadzono prze dwanaście tygodni. Stawy kolanowe były wtedy obserwowane pod względem sztywności, zmniejszenia ich pracy oraz bólowi. Po 8 tygodniach zauważono poprawę u pacjentów. Dodatkową korzyścią Animal Flex jest to, iż nie tylko odbudowuje chrząstkę stawową oraz utrzymuje elastyczność stawów. Sprawia, iż włosy skóra oraz paznokcie stają się zdrowe oraz trwałe. Dolegliwość zwyrodnieniowa stawów – to warto wiedzieć Dolegliwość zwyrodnieniowa stawów (artroza) jest niezwykle popularną chorobą, z powodu której co roku miliony ludzi udają się do specjalisty (we Francji cierpią na nią aż 4 miliony osób, w Polsce – ok. 2 milionów). Dla przemysłu farmaceutycznego jest kurą znoszącą złote jaja, wykorzystywaną do granic przyzwoitości, co doprowadziło do wybuchu skandalu ze środkiem Vioxx (środek przeciwzapalny wykorzystywany w leczeniu ucisku wywołanego artrozą, w 2004 r. wycofany z rynku, bo stanowił niebezpieczeństwo dla serca). Dolegliwość zwyrodnieniowa stawów przejawia się bolesnością, obrzękiem, upośledzeniem elastyczności jednego czy paru stawów. Iniekcje dostawowe to bardzo skuteczna metoda leczenia urazów, kontuzji i stanów przeciążeniowych w zasadzie wszystkich stawów w organizmie człowieka. Dobry ortopeda zaproponuje jednak iniekcję wykonywaną pod kontrolą USG, która pozwoli podać lek dokładnie w wybrane miejsce i uchroni pacjenta przed przykrymi oraz bolesnymi powikłaniami. Mówiąc wprost, iniekcje dostawowe to wstrzykiwanie odpowiednich środków farmakologicznych (ale nie tylko) bezpośrednio do stawu kolanowego, łokciowego, skokowego, barkowego i innych, w których pojawia się ból, opuchlizna czy ograniczenie ruchomości. Podanie leku bezpośrednio w okolicę, w której zdiagnozowano stan zapalny, skręcenia, stany zwyrodnieniowe oraz inne choroby, kontuzje czy urazy, pozwala oddziaływać substancjom aktywnym tam, gdzie są najbardziej potrzebne. Kontrola USG to konieczność! Na początek należy uświadomić sobie, że dobry ortopeda zawsze wykona iniekcję dostawową wyłącznie pod kontrolą USG – jest to absolutna konieczność, by móc bardzo precyzyjnie wstrzyknąć lek tam, gdzie ma on działać. W dobie powszechnego dostępu do aparatów ultrasonograficznych, kiedy dobrze wiemy, że badania USG są tanie, bezpieczne i nieinwazyjne, niedopuszczalne jest, by iniekcje dostawowe wykonywać bez tego typu wsparcia. Ortopeda nie może tłumaczyć się brakiem czasu czy – jego zdaniem – brakiem takiej konieczności. Wystarczy, że igła wejdzie w staw nie tak, jak trzeba, a płyn dostanie się błony maziowej i powikłanie w postaci zapalenia gotowe! Dlatego szukajmy ortopedów, dla których iniekcja dostawowa pod kontrolą USG jest normą. Umów się na wizytę już teraz Iniekcje dostawowe pod kontrolą USG – wskazania Wskazań do wykonywania iniekcji dostawowych pod kontrolą USG jest naprawdę wiele. Jak już wcześniej wspomniano, można je stosować jako element leczenia chorób i urazów właściwie wszystkich stawów w organizmie człowieka: kolana, łokcia, stawu skokowego oraz barkowego. Do wskazań zaliczają się więc: stany zwyrodnieniowe stawów, skręcenia stawów, dolegliwości bólowe i obrzęki wynikające np. z uprawiania sportu czy wykonywanej pracy, przeciążenia stawów, niedobory płynu stawowego, ograniczenia ruchomości stawów, choroby tkanki chrzęstnej. Iniekcje dostawowe pod kontrolą USG są jedną z najpopularniejszych metod leczenia kontuzji stawów u sportowców – zarówno wyczynowych, jak i amatorów. Jakie preparaty? W zależności od problemu, z jakim zgłasza się pacjent, postawionej diagnozy oraz indywidualnych potrzeb, dobry ortopeda dobierze konkretny środek, który zostanie następnie zaaplikowany pacjentowi poprzez iniekcję dostawową pod kontrolą USG. Współcześnie najczęściej stosuje się: kwas hialuronowy – a konkretniej syntetyczny odpowiednik naturalnie występującego w organizmie kwasu hialuronowego, który wpływa na jakość płynu stawowego, przez co zmniejszają się dolegliwości bólowe oraz poprawia się ruchomość stawu, kolagen – również w formie syntetycznej, będący podstawowym budulcem tkanki chrzęstnej oraz stawów, pobudzającym regenerację stawów oraz pomagającym odzyskać sprawność ruchową, osocze bogatopłytkowe – pozyskiwane bezpośrednio z krwi pacjenta poprzez proces wirowania, wstrzyknięte w staw pobudza naturalne procesy regeneracyjne organizmu oraz produkcję zdrowych, nieuszkodzonych komórek. Iniekcje dostawowe pod kontrolą USG – co jeszcze warto wiedzieć? Sama iniekcja dostawowa pod kontrolą USG – już po postawieniu diagnozy – nie jest zabiegiem inwazyjnym. Przed aplikacją leku skóra jest odkażana i smarowana miejscowym środkiem znieczulającym. Następnie ortopeda przy pomocy cienkiej igły, pod kontrolą ultrasonografu, wprowadza do stawu odpowiedni środek. W zależności od potrzeb i zaleceń lekarza, procedurę można powtarzać w określonych odstępach czasu. Ogólnie iniekcje dostawowe – o ile wykonywane są pod kontrolą USG i przez dobrego ortopedę – są zabiegami bezpiecznymi, choć oczywiście istnieje ryzyko wystąpienia pewnych skutków ubocznych, np. bólem czy zaczerwienieniem w miejscu nakłucia. Powinny one jednak ustąpić w ciągu kilku dni. Spis treści Co to jest kolagen? Kolagen naturalny Kolagen w jedzeniu Rosół a dieta kolagenowa Suplementacja kolagenu W czym jest kolagen?Co to jest kolagen? Kolagen jest naturalnym białkiem fibrylarnym, występującym w ludzkim organizmie i stanowiącym jeden z podstawowych budulców jego tkanek. W budowie chemicznej kolagenu wyróżnia się znaczne ilości aminokwasów białkowych: glicyny oraz proliny, a także hydroksyproliny i hydroksylizyny. Ze względu na budowę i miejsce występowania wyróżnia się kilka typów kolagenu. Przykładowo – typ I, który jest najbardziej rozpowszechniony, występuje w kościach, ścięgnach i skórze, tego rodzaju białko wykorzystywane jest też w procesie zabliźniania ran. Natomiast kolagen typu 2 znajduje się w chrząstce stawowej. Kolagen jest wytwarzany przez ludzki organizm, z czasem jednak poziom jego produkcji zaczyna spadać (już po 25 roku życia). Efektem tego są między innymi zmarszczki na skórze oraz osłabienie mięśni, ścięgien i stawów. Stąd potrzeba dostarczania tego białka z zewnątrz – w postaci pokarmu lub suplementów diety. Kolagen naturalny Kolagen występuje w niezliczonych postaciach, z których wiele opatrywanych jest przymiotnikiem „naturalny”. Tym mianem określa się kolagen endogenny, wytwarzany w organizmie człowieka. Pojęcie to rozumiane też bywa jako każde tego typu białko pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego. W ostatnich latach jednak, kolagen naturalny najczęściej stosowany jest w odniesieniu do żelu, który pozyskuje się ze skóry słodkowodnego gatunku ryb zwanych tołpygami. Stąd też zamienne stosowane pojęcie „kolagen rybi”. Tego typu produkt oferowany jest przez kilku zaledwie producentów na świecie. Oprócz tego, opracowany został w laboratoriach chemicznych tak zwany hydrolizat kolagenu, który jest składnikiem wielu suplementów diety. Kolagen w jedzeniu Kolagen w jedzeniu można dostarczać do organizmu spożywając określone produkty, najczęściej zawierające żelatynę - substancję, która jest mieszanką białek peptydów, pozyskiwaną w procesie hydrolizy kolagenu pochodzącego ze zwierzęcej skóry, kości i chrząstek. Wymienić można w tym kontekście między innymi: galaretki z kurzych łapek, galaretki z nóżek wieprzowych, ryby w galarecie, gotowane chrząstki, podroby, przetwory mięsne, na przykład salceson, galaretki owocowe. Rosół a dieta kolagenowa Wprawdzie panuje przekonanie, że kolagen najłatwiej dostarczyć w postaci tego właśnie rodzaju galaret i galaretek, wiadomo jednak, że duże ilości żelatyny są tyleż zdrowe dla stawów, co niekoniecznie zdrowe dla całego organizmu. Dlatego poszukuje się innych potraw, które można włączyć do diety kolagenowej. Często polecanym rozwiązaniem jest ugotowanie treściwego rosołu na bazie nóżek kurzych lub wieprzowych – zawarty w nich kolagen uwalnia się do wody (bulionu) i jako taki jest stosunkowo łatwo przyswajalny przez organizm. Należy jednak pamiętać, że kolagen zawarty w pożywieniu może nie zaspokoić w wystarczający sposób dziennego zapotrzebowania na tego typu białko, zwłaszcza w podeszłym wieku. Stąd rosnąca potrzeba jego suplementacji. Suplementacja kolagenu Wspomniany powyżej hydrolizat kolagenu jest substancją pozyskiwaną w wyniku procesu chemicznego, którego istotą jest hydroliza żelatyny farmaceutycznej. Znajduje się on w składzie wielu suplementów diety, polecanych między innymi osobom cierpiącym na chorobę zwyrodnieniową stawu biodrowego. Hydrolizat kolagenu zmniejsza dolegliwości bólowe oraz podnosi stężenie aminokwasu o nazwie hydroksyprolina. Aby osiągnąć pożądany efekt, należy przyjmować dzienną dawkę w wielkości 10 gram – zalecenie to jest efektem badań klinicznych, których wyniki zostały zaprezentowane w 2000 roku przez zespół lekarzy oraz naukowców ze szpitala uniwersyteckiego w Cleveland, w stanie Ohio w USA. W jaki sposób można bezpiecznie przeprowadzić tego typu suplementację kolagenu? W czym jest kolagen? W czym jest kolagen? Hydrolizat kolagenu znajdziemy w preparatach na stawy, które zawierają unikalne połączenie substancji budulcowych i wspomagających stawy. Dostępne są w tabletkach i wygodnych saszetkach do rozpuszczania. Oprócz kolagenu w ich składzie znajdziemy takie substancje, jak: siarczan chondroityny, glukozamina, witamina C, kadzidłowiec indyjski i kurkuma, wyciąg z imbiru, kwas hialuronowy. Mają one wszechstronne działanie i są dobrym sposobem na uzupełnienie codziennej diety. Dodatkowo witamina C umożliwia syntezę kolagenu w organizmie. Oczywiście, tak jak sama dieta nie wystarcza do tego, by zaopatrzyć organizm we wszystkie niezbędne składniki, tak też suplementy diety nie powinny być traktowane jako jedyne źródło witamin, minerałów i innych substancji. Nie inaczej jest w przypadku kolagenu. Zrównoważone podejście do żywienia i zdrowotności zakłada więc zarówno korzystanie ze źródeł w pełni naturalnych, jak i właściwie dobraną suplementację, adekwatnie do potrzeb. Czytaj też: Choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego - prostymi słowami Ból stawów - przyczyny, leczenie, domowe sposoby Jak rozpoznać i leczyć choroby stawu biodrowego? Ból nóg - jakie są najczęstsze przyczyny? Artykuł zawiera lokowanie produktu Oceń artykuł (liczba ocen 8) Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie! Kolagen na straży odporności i młodości Kolagen, a dokładniej jego włókna pełnią w organizmie wiele istotnych funkcji. Przede wszystkim białko to jest dla komórek i tkanek spoiwem, swego rodzaju organicznym klejem. Kolagen to główne białko tkanki łącznej o specyficznym składzie i rozmieszczeniu aminokwasów. Jego włókna są wyjątkowo wytrzymałe, elastyczne i odporne na rozciąganie. Kolagen jest białkiem stanowiącym podstawowy budulec tkanki łącznej. Kolagen stanowi 30 proc. wszystkich białek, które występują w organizmie. Wyróżnia się 29 typów kolagenu. W zależności od typu włókien (a jest ich 12) kolagen: stanowi rusztowanie dla narządów wewnętrznych, odpowiada za odnowę komórkową, odpowiada za właściwy poziom nawilżenia, odpowiada za jędrność i sprężystość skóry, wspomaga proces regeneracji uszkodzonych tkanek i powstawania blizn, stanowi budulec kości, ścięgien i stawów, a także tkanek tworzących błony śluzowe i wnętrze tętnic i żył, zapewniając ich prawidłowe ułożenie i ochronę przed uszkodzeniami. Podstawowym zadaniem kolagenu jest utrzymywanie sprężystości tkanek i narządów. Niestety, z wiekiem organizm nie nadąża z produkowaniem dostatecznej ilości nowego kolagenu. To dlatego nasza skóra wiotczeje, a mięśnie nie są już tak sprężyste. Ponieważ wytwarzanie kolagenu jest uwarunkowane hormonalnie, jego brak może być spowodowany także różnymi schorzeniami, które zakłócają gospodarkę hormonalną organizmu. Kolagen jest ważnym elementem układu odpornościowego, zapobiegając ingerencji drobnoustrojów, toksyn oraz komórek rakowych. W młodych, zdrowych organizmach kolagen jest wytwarzany na bieżąco i podlega ciągłej wymianie, nieustannie regenerując uszkodzone tkanki. Proces ten nieco spowalnia po 26. roku życia, co przez kolejnych kilkanaście lat odczuwalne jest przede wszystkim jako utrata jędrności skóry twarzy i szyi oraz pojawienie się tzw. skórki pomarańczowej na udach czy pośladkach. Po pięćdziesiątce wytwarzanie kolagenu gwałtownie spada, by całkowicie zaniknąć około 60. roku życia. Dla organizmu oznacza to nie tylko pogorszenie wyglądu, ale i zdrowia – poza bólami stawów i osłabieniem kości dochodzi również do zwiotczenia mięśni oraz zaburzeń w funkcjonowaniu mózgu, serca, oczu, nerek czy wątroby, a także zaburzeń pracy układu odpornościowego. Reumatoidalne zapalenie stawów – objawy, badania, leczenie. Co to jest RZS? Uzupełnianie kolagenu Spadek i zahamowanie produkcji kolagenu to naturalna konsekwencja procesu starzenia się, cenne białko można jednak dostarczać sobie w inny sposób. Można je przyjmować doustnie w formie pastylek lub płynnych preparatów, a suplementacja może być ukierunkowana na redukcję objawów starzenia, niwelowanie bólów stawowych czy wzmacnianie odporności. Suplementacja kolagenu jest szczególnie polecana osobom, które trenują sport zawodowo lub regularnie. Wykazano bowiem, iż przyjmowanie suplementów z kolagenem znacznie poprawia kondycję stawów sportowców i zmniejsza ryzyko powstawania zmian zwyrodnieniowych. Warto też pamiętać, że kolagen można pozyskać z diety – wskazane jest spożywanie galaretek drobiowych i wieprzowych, chrząstek i skórek drobiowych, golonki czy ryb w galarecie. Dietetycy podkreślają, że w diecie nie powinno też zabraknąć witaminy C, która wpływa na biosyntezę kolagenu. Choroba zwyrodnieniowa stawów (osteoarthritis – OA) jest jedną z najczęstszych przyczyn niepełnosprawności w populacji osób starszych. Głównym objawem OA jest ból, który często utrudnia bądź uniemożliwia pacjentowi codzienną aktywność. Ból w chorobie zwyrodnieniowej ma głównie charakter receptorowy (nocyceptywny). Wybór odpowiedniego leku i jego dawkowania zależy od stopnia nasilenia dolegliwości bólowych. Przydatne w tym celu są liczne skale kliniczne oraz drabina analgetyczna przedstawiona przez Światową Organizację Zdrowia. W zależności od natężenia bólu wyróżnia się w niej trzy stopnie określające, jakie leki należy stosować. Paracetamol i niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) stosowane miejscowo są lekami pierwszego rzutu w łagodnej chorobie zwyrodnieniowej. W przypadku utrzymywania się dolegliwości, wskazane jest zastosowanie NLPZ ogólnoustrojowo. To najczęściej podawane leki w chorobie zwyrodnieniowej o wysokiej skuteczności. Mechanizm działania polega na odwracalnym blokowaniu enzymu cyklooksygenazy (COX), która ma dwie izoformy (COX-1, COX-2). W zależności od selektywności działania NLPZ można podzielić na: nieselektywne, bardziej selektywne względem COX-2 oraz wybiórcze względem COX-2. Z selektywności COX, parametrów farmakokinetycznych oraz spektrum działań pozacyklooksygenazowych wynikają różnice w działaniu poszczególnych NLPZ oraz ich efekty niepożądane. Wszystkie wspomniane leki należą do I stopnia drabiny analgetycznej. Kolejny stopień drabiny to słabe opioidy, z których najczęściej stosowany jest tramadol. Wykazano skuteczność tego leku, szczególnie w połączeniu z paracetamolem lub deksketoprofenem w leczeniu OA. Ostatni stopień drabiny to mocne leki opioidowe, które także znajdują się w zaleceniach leczenia OA, jednak ze względu na potencjał uzależniający nie są często stosowane w tej jednostce chorobowej. Poza leczeniem miejscowym i ogólnoustrojowym można stosować iniekcje dostawowe glikokortykosteroidów oraz wiskosuplementację kwasem hialuronowym. Inne stosowane substancje to: siarczan glukozaminy, chondroityny, hydrolizaty kolagenu, diaceryna oraz ekstrakty z awokado i soi, których efektywności i skuteczności jednoznacznie nie udowodniono. Na uwagę zasługuje choroba zwyrodnieniowa stawów kręgosłupa, w której szczególnie pomocne może być okresowe stosowanie miorelaksantów. R e k l a m aPOLECAMY Przewlekłe zespoły bólowe stanowią pięć z 11 chorób, które w największym stopniu wpływają na współczynnik lat przeżytych w niepełnosprawności (Years Lived with Disability – YLD) przedstawiony przez Światową Organizację Zdrowia (World Health Organization – WHO). Zalicza się do nich chorobę zwyrodnieniową stawów (osteoarthritis – OA) oraz zespoły bólowe kręgosłupa lędźwiowego i szyjnego [1, 2]. Choroba zwyrodnieniowa stawów, po chorobach układu sercowo-naczyniowego, stanowi najistotniejszą przyczyną niesprawności u osób starszych [3]. Zgodnie z definicją charakteryzuje się obecnością zmian w metabolizmie, strukturze oraz funkcjonowaniu całego stawu i tkanek w bezpośrednim jego sąsiedztwie – zmiany chorobowe dotyczą chrząstki stawowej, podchrzęstnej tkanki kostnej, błony maziowej, a także więzadeł i sąsiadującej tkanki mięśniowej [4]. Głównym objawem OA jest ból, który nasila się podczas obciążania chorego stawu oraz pojawia po okresie spoczynku. Dolegliwości związane z chorobą często utrudniają bądź nawet uniemożliwiają pacjentowi codzienną aktywność [5]. W zaawansowanej chorobie mogą występować w spoczynku oraz wybudzać chorego ze snu. Przyjmuje się, że głównym źródłem bólu w OA jest pobudzanie receptorów (nocyceptorów) zlokalizowanych w tkankach objętych procesem chorobowym oraz obniżenie progu ich pobudliwości, tzw. ból receptorowy. Część autorów sugeruje także istnienie komponenty bólu neuropatycznego [6, 7]. W zaawansowanym stadium choroby często konieczne jest wykonanie aloplastyki chorego stawu. Należy jednak zaznaczyć, że odpowiednie leczenie zachowawcze i farmakologiczne wykazuje dobre efekty kliniczne i zawsze powinno być stosowane jako pierwsze. Zgodnie z obecną wiedzą, nie istnieje metoda, która hamuje progresję choroby lub cofa obecne już zmiany [8]. W związku z tym głównym punktem końcowym w terapii osób z OA jest zmniejszenie dolegliwości bólowych pacjentów, przyspieszenie procesu rehabilitacji i umożliwienie powrotu do aktywności fizycznej oraz opóźnienie momentu, kiedy wskazane jest wdrożenie leczenia inwazyjnego. Poprzez dołożenie starań do zmniejszenia dolegliwości bólowych lekarz może w znacznym stopniu przyczynić się do poprawy jakości życia pacjenta [9]. Leczenie OA można podzielić na cztery kategorie: niefarmakologiczne (ćwiczenia, zmniejszenie masy ciała, edukacja chorych, stosowanie ortez), farmakologiczne (leki stosowane w formie miejscowej, ogólnoustrojowej bądź iniekcji), metody alternatywne i uzupełniające (ekstrakty z awokado i soi, akupunktura, suplementacja witamin) oraz chirurgiczne ( artroskopie, osteotomie czy aloplastyki) [5]. W artykule szerzej przedstawiono metody leczenia farmakologicznego. Drabina analgetyczna Światowej Organizacji Zdrowia Większość pacjentów z OA korzysta z różnych form leczenia farmakologicznego [10]. Wybór odpowiedniego leku przeciwbólowego oraz jego dawkowanie zależy od oceny stopnia dolegliwości bólowych pacjenta. W tym celu stosuje skale kliniczne, takie jak: Verbal Rating Scale (VRS), Visual Analogue Scale (VAS) czy Numerical Rating Scale (NRS). W 1987 r. WHO opracował schemat leczenia bólu w zależności od natężenia, czyli tzw. drabinę analgetyczną. Wyróżnia się niej trzy stopnie, przy czym pierwszy oznacza występowanie słabych dolegliwości bólowych (NRS 1–4), drugi – umiarkowanych (NRS > 4–6), a trzeci – najsilniejszych (NRS > 6). W przypadku bólu zaklasyfikowanego jako pierwszy stopień drabiny stosuje się: niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), paracetamol oraz metamizol. Jeśli nie obserwuje się ustąpienia dolegliwości lub ból wyjściowo ma większe natężenie, wprowadza się leki z drugiego stopnia drabiny analgetycznej. Są to słabe opioidy, z których najczęściej stosowane są tramadol oraz nefopam. Równocześnie stosuje się leki z pierwszego stopnia drabiny, które działają synergistycznie oraz umożliwiają zmniejszenie dawek leków opioidowych. Do leków trzeciego stopnia zalicza się silne opioidy – morfinę, fentanyl, buprenorfinę, oksykodon i metadon. Leków z trzeciego stopnia nie należy łączyć z lekami z drugiego stopnia. Można natomiast rozważyć włączenie leków pierwszego stopnia. Na każdym etapie należy rozważyć dodanie leków z grupy koanelgetyków, które wzmacniają działanie przeciwbólowe. Ponadto wykazują skuteczność w leczeniu bólu neuropatycznego, którego składowa w bólu OA została wykazana [7, 11]. Szczególnie polecane połączenia leków, które istotnie zwiększają skuteczność i zmniejszają ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, to: NLPZ z opioidem, paracetamol z opioidem, paracetamol z NLPZ oraz paracetamol z tramadolem [12]. Drabina analgetyczna i leki należące do poszczególnych stopni przedstawiono w tabeli 1. Paracetamol Paracetamol, ze względu na skuteczność i dobry profil bezpieczeństwa, jest zalecany jako lek pierwszego rzutu w przypadku OA o łagodnym nasileniu [3]. Lek ten jest pozbawiony wielu działań niepożądanych NLPZ, będąc jednocześnie tak samo efektywny w uśmierzaniu łagodnego bólu. Dzienne dawki do 4 mg są bezpieczne, jednak należy zachęcać pacjentów do stosowania najmniejszych skutecznych dawek. U dużej liczby pacjentów dawka 1 mg dwa razy dziennie ma pozytywne działanie. W zaleceniach większości towarzystw naukowych paracetamol jest zaliczany do leków pierwszego rzutu w OA. Europejska Liga Przeciwreumatyczna (European League Against Rheumatism – EULAR) zarówno w wytycznych dla stawu kolanowego, jak i biodrowego zdecydowanie rekomenduje paracetamol. W wytycznych dla OA stawów ręki poziom rekomendacji jest słabszy [13]. Także wytyczne American College of Rheumatology (ACR) dla stawu kolanowego i biodrowego określają paracetamol jako lek względnie zalecany [13]. Zgodnie z wytycznymi Osteoarthritis Research Society International (OARSI) istnieją mocne dowody naukowe na skuteczność paracetamolu w OA stawu kolanowego kolana, jednak w przypadku stawu biodrowego skuteczność może być słabsza. W przeglądzie systematycznym Nelson i wsp. [13], podsumowującym wytyczne różnych towarzystw naukowych, paracetamol jest zaklasyfikowany jako lek zalecany w OA. Należy pamiętać, że mimo ogólnego bezpieczeństwa stosowania tego związku u osób nadużywających alkohol oraz pacjentów z chorobami wątroby, paracetamol może być hepatotoksyczny. Należy pamiętać, że nie wykazuje działania przeciwzapalnego, więc jeśli przyczyną bólu jest stan zapalny, należy zastosować NLPZ. W przypadku niepowodzenia terapii paracetamolem wprowadza się NLPZ lub leki z wyższych stopni drabiny analgetycznej [14]. Leki stosowane miejscowo W większości wytycznych towarzystw naukowych dotyczących leczenia OA miejscowe stosowanie NLPZ jest uwzględnione i zalecane [13, 15]. Zgodnie z zaleceniami OARSI i EULAR dla stawu kolanowego i stawów ręki oraz American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS), istnieją mocne dowody naukowe na stosowanie NLPZ miejscowo działających w OA. Najczęściej są to: ketoprofen, diklofenak czy naproksen [1, 16]. Stosowanie substancji działających miejscowo jest możliwe w przypadku okolic położonych powierzchownie, aby stężenie leku w miejscu największego bólu było odpowiednie. Szacuje się, że przy zastosowaniu miejscowym lek osiąga ok. 5% stężenia w osoczu w porównaniu z formą doustną. W związku z tym ryzyko działań niepożądanych znacznie maleje [1]. Kapsaicyna Zgodnie z dostępnymi informacjami kapsaicyna nie ma działań niepożądanych oraz nie wchodzi w interakcje z lekami, chociaż jak każdy środek stosowany miejscowo może wywołać odczyny skórne. Kapsaicyna znalazła się na liście związków i metod zalecanych w niechirurgicznym postępowaniu w OA stawu kolanowego OARSI w aktualizacji z 2014 r. [17]. Niesteroidowe leki przeciwzapalne – leki najczęściej stosowane w chorobie zwyrodnieniowej Niesteroidowe leki przeciwzapalne są lekami stosowanymi do leczenia bólu o łagodnym i umiarkowanym stopniu nasilenia. Zgodnie z danymi są to najczęściej przepisywane leki przeciwbólowe [18]. Poza działaniem przeciwbólowym istotne jest także ich działanie przeciwzapalne, ponieważ w etiologii bólu i dolegliwości w OA wykazano obecność komponenty zapalnej [19]. Choć główny mechanizm działania wszystkich NLPZ jest podobny, poszczególne leki z tej grupy wykazują różnice w parametrach farmakologicznych, zróżnicowaniu selektywności względem cyklooksygenaz oraz spektrum działań pozacyklooksygenazowych. Niesteroidowe leki przeciwzapalne wykazują lepszą skuteczność w zmniejszaniu bólu niż paracetamol, mają jednak więcej działań niepożądanych [3]. Także pomiędzy poszczególnymi lekami ryzyko wystąpienia działań niepożądanych jest różne [20]. Mechanizm działania tych leków polega na odwracalnym blokowaniu enzymu cyklooksygenazy, która odpowiada za przekształcenia kwasu arachidonowego do prostaglandyn i leukotrienów [21]. Istnieją dwie izoformy cyklooksygenaz. Cyklooksygenaza 1 (COX-1) występuje w warunkach fizjologicznych i ma korzystne działanie na układ pokarmowy, regulację przepływu krwi w nerkach i działania płytek krwi. Druga forma, cyklooksygenaza 2 (COX-2), jest wydzielana głównie w odpowiedzi na prozapalne cytokiny, a produkty przemiany kwasu arachidonowego wpływają na zwiększenie przepuszczalności naczyń, obrzęk i ból. Za działania niepożądane odpowiada głównie hamowanie COX–1 [20]. Prostaglandyny odgrywają istotną rolę w etiologii stanu zapalnego oraz nocyceptywnym odbiorze bodźców bólowych. W odniesieniu do OA udowodniono, że powstałe w wyniku działania COX prostaglandyny (głównie prostaglandyna E2) stymulują produkcję interleukiny 6 (IL-6) przez komórki tkanki kostnej, co wtórnie nasila proces zapalny [22]. Poza działaniem na cyklooksygenazy, istotne znaczenie wydaje się mieć obniżanie przez NLPZ stężenia czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (vascular-endothelial growth factor – VEGF), który w zmienionej zapalnie błonie maziowej wpływa na angiogenezę i wykazuje dodatnią korelację z nasileniem progresji choroby i dolegliwości z nią związanych [23, 24]. Niesteroidowe leki przeciwzapalne wykazują zróżnicowaną selektywność względem cyklooksygenaz. Można je podzielić na: nieselektywne (działające zarówno na COX-1, jak i COX-2), bardziej selektywne względem COX-2 oraz działające wybiórczo na COX-2. Podział NLPZ z uwzględnieniem selektywności COX i stosowanych dawek przedstawiono w tabeli 2. Zgodnie z opinią i wytycznymi towarzystw medycznych, takich jak: OARSI, AAOS, ACR, dla stawu kolanowego biodrowego i stawów ręki oraz EULAR dla stawu kolanowego biodrowego i stawów ręki doustne NLPZ są skuteczne i szczególnie zalecane w chorobie zwyrodnieniowej stawów. Amerykańskie Kolegium Reumatologiczne zastrzega w rekomendacjach, że wdrożenie tych leków powinno być poprzedzone podjęciem próby leczenia paracetamolem [13]. W celu zmniejszenia ryzyka powikłań ze strony przewodu pokarmowego należy przede wszystkim wybierać wybiórcze lub preferencyjne NLPZ bądź izomery klasycznych NLPZ, takie jak np. deksketoprofen czy deksibuprofen, w najmniejszej skutecznej dawce, pamiętając o maksymalnych dawkach dobowych. Podczas jednoczesnego stosowania leków z grupy NLPZ i PPI uzyskujemy protekcję śluzówki przewodu pokarmowego. Ze względu na zwiększenie wartości pH może zmniejszać się wchłanianie NLPZ, co w konsekwencji może przekładać się na mniejszy efekt przeciwbólowy i przeciwzapalny. Nie zaleca się stosowania u pacjentów przyjmujących NLPZ jako czynnika protekcyjnego H2-blokerów, ponieważ nie zapobiegają one tworzeniu się owrzodzeń mogą natomiast maskować objawy tego uszkodzenia [13]. Do głównych działań niepożądanych NLPZ zalicza się gastrotoksyczność, nefrotoksyczność, wzrost ryzyka wystąpienia incydentów sercowo-naczyniowych. Do najczęściej stosowanych NLPZ nieselektywnych należą: ketoprofen, diklofenak oraz naproksen. Ketoprofen, poza standardowym działaniem na COX, hamuje zdolność przechodzenia leukocytów przez ścianę naczynia do miejsca stanu zapalnego oraz aktywność elastazy wydzielanej przez neutrofile. Jego przyjmowanie wiąże się ze stosunkowo dużym ryzykiem krwawień z górnego odcinkaprzewodu pokarmowego [20]. Zastępowanie leków racemicznych ich enacjomerycznie czystymi formami daje lepszy indeks terapeutyczny. Dobrym przykładem jest tutaj np.: deksketoprofen. Usunięcie z macierzystego ketoprofenu zbędnego izomera (lewoskrętnego) pozwala potencjalnie na: zastosowanie dawki 25 mg deksketoprofenu, aby osiągnąć ten sam efekt przeciwbólowy co ketoprofen 50 mg oraz możliwość zmniejszenia o połowę obciążenia metabolicznego i zmniejszenia ryzyka działań niepożądanych. Może być też stosowany w przypadku bólu ostrego przed posiłkiem. Diklofenak jest jednym z najcześciej stosowanych NLPZ w chorobie zwyrodnieniowej stawów. Podobnie jak ketoprofen hamuje zdolność przechodzenia leukocytów przez ścianę naczynia do miejsca stanu zapalnego. Naproksen również hamuje aktywność elastazy wydzielanej przez neutrofile. Wykazano, że w populacji chorych na OA stawu kolanowego, jako jeden z nielicznych nie powoduje zwiększenia ryzyka rozwoju żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej [25]. Meloksykam i nimesulid Meloksykam i nimesulid należą do grupy NLPZ bardziej selektywnych względem COX-2. Z tego względu leki te są pozbawione części działań niepożądanych nieselektywnych NLPZ. Zgodnie z danymi meloksykam jest drugim co do częstości stosowania NLPZ w Stanach Zjednoczonych w OA, reumatoidalnym zapaleniu stawów i młodzieńczym idiopatycznym zapaleniu stawów [26]. Zalicza się go do wybiórczych inhibitorów COX-2 [27]. Wykazano lepszą tolerancję meloksykamu w aspekcie powikłań z przewodu pokarmowego w porównaniu z nieselektywnymi NLPZ [28]. Zgodnie z badaniami na modelach zwierzęcych meloksykam w niskich i wysokich dawkach ma działanie chondroprotekcyjne. W wysokich zapobiega pogłębianiu się zmian w podchrzęstnej tkance kostnej [29]. Standardowa dawka w OA to 15 mg dziennie, jednak u osób starszych zaleca się stosowanie niższej dawki – 7,5 mg [18]. Możliwe jest dawkowanie raz dziennie [26]. Nimesulid Nimesulid jest kolejnym NLPZ, który może być stosowany do leczenia OA z dobrym efektem. Lek poza wpływem na COX ma także inne mechanizmy działania. Zmniejsza przyleganie neutrofilów do śródbłonka naczyń, cytoplazmatyczne stężenie metaloproteinaz oraz produkcję wolnych rodników [20]. Ponadto hamuje aktywność czynnika martwicy nowotworów oraz interleukin, ma działanie modulujące funkcje receptorów glikokortykosteroidowych i może wykazywać działanie przeciwhistaminowe [30]. Charakteryzuje się szybkim początkiem działania stosowany jest ochronnie względem degeneracji chrząstki stawowej, co jest szczególnie istotne w OA. Nimesulid jest słabo kwaśny, w związku z czym ryzyko owrzodzeń górnego odcinka przewodu pokarmowego podczas jego stosowania jest mniejsze niż przypadku NLPZ o większej kwasowości. W przypadku tego leku odsetek powikłań z przewodu pokarmowego względem innych NLPZ jest stosunkowo niewielki [3]. Nimesulid jest szczególnie wskazany w leczeniu bólu po ekstrakcji zębów, ponieważ ze względu na preferencyjne działanie względem COX-2, nie osłabia funkcji płytek krwi w znacznym stopniu, a więc ryzyko krwawienia jest mniejsze niż w przypadku stosowania innych leków z tej grupy (30). Stosowanie tego leku powinno być także rozważone w przypadku zaostrzenia reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), gdyż nimesulid wykazuje działanie hamujące na kolagenazę (30). Lek wykazuje dużą skuteczność w leczeniu OA kręgosłupa, także ze względu na wpływ na kolagenazę oraz metaloproteinazy (30). W grupie pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego najbezpieczniejsze NLPZ to naproksen, deksketoprofen, meloksykam i nimesulid. W tabeli 3 przedstawiono schemat postępowania w przypadku pacjentów o zwiększonym ryzyku wystąpienia działań niepożądanych. U pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów nie zaleca się stosowania indometacyny z uwagi na uszkadzające działanie leku na chrząstkę stawową. Spośród dostępnych NLPZ znacznym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, szczególnie ze strony nerek charakteryzuje się piroksykam. Jest to lek o najdłuższym okresie półtrwania wynoszącym około 40 godzin, co powoduje, że nawet przy stosowaniu 1 raz na dobę ulega on kumulacji, czego konsekwencją może być uszkodzenie nerek. Dość długie okresy półtrwania posiadają też: naproksen 12-15 h oraz meloksykam 20 h. NLPZ o długim okresie półtrwania nie zaleca się u pacjentów powyżej 65 roku życia, gdyż jest to grupa pacjentów o najwyższym ryzyku wystąpienia działań niepożądanych związanych z długotrwałą supresją wytwarzania endogennych prostanoidów. Im krótszy okres półtrwania (T1/2) tym krótszy czas zahamowania syntezy prostanoidów o działaniu cytoprotekcyjnym w przewodzie pokarmowym, nerkach i układzie krążenia. Dlatego leki z krótkim okres półtrwania uważa się za bezpieczniejsze. Okresy półtrwania (T½) wybranych NLPZ przedstawia tabela 4. U pacjentów, szczególnie w przypadkach gdy mamy do czynienia z bólem ostrym niezwykle istotnym parametrem, który powinien decydować o wyborze leku, jest czas po jakim od jego podania pojawia się efekt przeciwbólowy. Im szybciej lek rozpoczyna swoje działanie, tym lepiej. Równocześnie warto pamiętać, że im dłuższy okres pojawienia się efektu analgetycznego, tym wyższe ryzyko przyjęcia przez pacjenta wyższych dawek leku, co ma szczególne znaczenie w przypadku NLPZ dostępnych bez recepty. Tmax wybranych NLPZ pokazuje tabela 5. Słabe opioidy Tramadol jest lekiem zaliczanym do grupy słabych opioidów. Działa ośrodkowo jako agonista receptorów mi, kappa i delta. Hamuje także wychwyt zwrotny serotoniny i noradrenaliny w synapsach zstępującego przewodzenia bólu rdzenia kręgowego. W formie doustnej działa ok. pięciu razy słabiej niż morfina podana doustnie. Zgodnie z wytycznymi AAOS stosowanie tramadolu jest skuteczne i zasadne w OA. Także zalecenia ACR dla stawu kolanowego, biodrowego i stawów ręki uwzględniają w wytycznych stosowanie tramadolu. Zgodnie z przeglądem systematycznym podsumowującym wytyczne licznych towarzystw medycznych, tramadol jest lekiem rekomendowanym w leczeniu OA [13]. Decyzja o włączeniu leku zapada zwykle, kiedy działanie doustnych NLPZ jest niewystarczające lub ból uległ nasileniu. Terapia tramadolem często jest łączona z paracetamolem. Wykazano, że takie połączenie leków przyspiesza rozpoczęcie działania przeciwbólowego i wydłuża je [30]. Umożliwia także zmniejszenie dawek tych leków. Wykazano skuteczność działania tramadolu z paracetamolem w OA opornym na NLPZ i w nagłych zaostrzeniach bólu [30, 31]. W ostatnim czasie coraz powszechniej stosowane jest połączenie tramadolu z deksketoprofenem (niesteroidowy lek przeciwzapalny). W chwili obecnej na rynku dostępny jest jeden preparat łączący oba leki (Skudexa). Lek jest zarejestrowany do leczenia bólu od umiarkowanego do ciężkiego, w tym do bólu pooperacyjnego. Zgodnie z badaniami, ma szybki początek działania, długi okres półtrwania i dobry profil bezpieczeństwa [33]. Wykazuje skuteczność w leczeniu bólu somatycznego i trzewnego [33]. Na uwagę zasługuje fakt, że takie połączenie substancji pozwala na hamowanie bólu na różnych poziomach: NLZP wykazuje obwodowe i ośrodkowe działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, a słaby opioid hamuje przewodzenie bólu na poziomie zstępującego układu przewodzenia bólu rdzenia kręgowego [33][34]. Zgodnie z badaniami, połączenie 75 mg tramadolu i 25 mg ketoprofenu jest skuteczniejsze w uśmierzaniu bólu niż stosowanie osobno 100 mg tramadolu lub 25 mg deksketoprofenu [35]. Silne opioidy Silne leki opioidowe (wymienione w tabeli 1) są jedną z metod leczenia nasilonego bólu w chorobie zwyrodnieniowej stawów. Ze względu na swój potencjał uzależniający można je wprowadzić dopiero wtedy, gdy inne formy leczenia farmakologicznego okazują się nieskuteczne. Terapię zaczyna się od minimalnych dawek, stale monitorując pacjenta. Szczególną uwagę należy zachować w grupie osób starszych, ponieważ leki te zwiększają ryzyko upadków [5]. Stosowanie leków opioidowych znajduje uzasadnienie w wytycznych OARSI, ACR dla stawu kolanowego i biodrowego oraz EULAR dla stawu kolanowego i stawów ręki. Zgodnie z zaleceniami AAOS dowody na zasadność stosowania tych leków w OA są niejednoznaczne [13]. Inne metody leczenia choroby zwyrodnieniowej Glikokortykosteroidy w iniekcjach dostawowych Mogą być podawane łącznie z lekami przeciwbólowymi, np. lidokainą [5]. Nie zaleca się stosowania steroidów więcej niż 3–4 razy do roku [32]. Uznaje się, że efekt działania leków utrzymuje się 4–8 tygodni [5]. Wytyczne towarzystw medycznych generalnie rekomendują steroidy jako leki w OA, głównie stawu kolanowego i biodrowego, jednak nie są to mocne rekomendacje [13]. Wiskosuplementacja Wiskosuplementacja z wykorzystaniem preparatów kwasu hialuronowego jest stosunkowo nową metodą miejscowego leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów. Ze względu na dobry profil bezpieczeństwa i łatwość aplikacji jest coraz częściej wykorzystywana jako alternatywa lub wzbogacenie klasycznych terapii zachowawczych. Sugeruje się, że poprzez zmniejszenie dolegliwości bólowych pozwala na zredukowanie dawek leków przeciwbólowych, zarówno niesteroidowych, jak i opioidowych oraz opóźnia moment, kiedy konieczne jest wykonanie operacji wymiany chorego stawu lub wdrożenie innych procedur operacyjnych [33]. Stosowanie kwasu hialuronowego znajduje się w rekomendacjach OARSI oraz EULAR [13]. Symptomatic slow acting drugs in osteoarthritis (SYSADOA) Do leków z grupy SYSADOA (symptomatic slow acting drugs in osteoarthritis) zalicza się siarczan glukozaminy, chondroityny, hydrolizaty kolagenu, diacerynę oraz ekstrakty z awokado i soi. Zaleca się ich długotrwałe stosowane. Leki te wykazują synergizm działania z lekami anelgetycznymi [32]. Leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów kręgosłupa Zespół bólowy dolnego odcinka kręgosłupa jest jedną z najczęstszych dolegliwości w populacji osób dorosłych w Stanach Zjednoczonych. Ryzyko wystąpienia w ciągu całego życia wynosi ok. 84% [34]. Najczęstsze przyczyny to: choroby krążka międzykręgowego, zmiany zwyrodnieniowe w stawach międzykręgowych oraz krzyżowo-biodrowych. W aspekcie leczenia farmakologicznego OA kręgosłupa leczy się podobnie do OA stawów obwodowych. W związku z tym powszechnie stosuje się paracetamol, NLPZ oraz leki opioidowe. Jedynym wyjątkiem jest częste stosowanie leków z grupy miorelaksantów w okresie zaostrzenia dolegliwości bólowych. Wykazano ich skuteczność w zniesieniu napięcia mięśni przykręgosłupowych i zmniejszenia dolegliwości bólowych w zespołach bólowych dolnego odcinka kręgosłupa, bez względu na etiologię. Nie ma jednak wystarczających dowodów na skuteczność stałego przyjmowania miorelaksantów [35, 36]. Podsumowanie Choroba zwyrodnieniowa stawów jest jednym z największych problemów współczesnej medycyny. Na chwilę obecną nie istnieje lek hamujący progresję choroby lub cofający istniejące już zmiany. W związku z tym częstym końcowym etapem leczenia są aloplastyki stawów. Leczenie farmakologiczne jest ukierunkowane na zmniejszenie dolegliwości bólowych pacjentów, przyspieszenie procesu rehabilitacji, umożliwienie powrotu do aktywności fizycznej oraz opóźnienie momentu, kiedy wskazane jest wdrożenie leczenia inwazyjnego, czyli przede wszystkim poprawienie jakości życia chorego. W celu osiągnięcia tych założeń stosuje się wiele substancji leczniczych: od paracetamolu i środków stosowanych miejscowo po niesteroidowe leki przeciwzapalne ogólnoustrojowo do słabych i silnych opioidów. Na każdym etapie można rozważyć włączenie koanalgetyków. Ostateczny wybór leczenia zależy od nasilenia bólu, chorób współistniejących i preferencji pacjenta. Staw biodrowy jest prawdopodobnie jednym z najciężej pracujących stawów naszego ciała. Staw ten musi nosić nasz ciężar bez względu na to, czy stoimy, siedzimy, leżymy, czy kucamy. Często też atakują go różnego rodzaju choroby, a z wiekiem dochodzi do coraz większego jego zużycia. Zdarzają się również urazy stawu biodrowego, do których może dojść w wyniku upadku bądź podczas wysiłku fizycznego z nadmiernym obciążeniem na staw. W takiej sytuacji pojawia się ból, który powinien nam zasygnalizować, że trzeba się udać do lekarza. Zobacz film: "Wysiłek fizyczny a endorfiny" spis treści 1. Staw biodrowy - lokalizacja 2. Staw biodrowy - urazy 3. Staw biodrowy - przyczyny bólu 4. Staw biodrowy - leczenie urazów rozwiń 1. Staw biodrowy - lokalizacja Wiele osób błędnie zakłada, że stawem biodrowym jest najbardziej wystająca kość biodra, znajdująca się w okolicy dolnych partii jamy brzusznej. W rzeczywistości staw biodrowy utworzony jest z głowy kości udowej oraz panewki stawu biodrowego kości miednicznej. Właśnie dzięki temu połączeniu kulistej części kości udowej z wklęsłą panewką możliwe jest uzyskanie szerokiego zakresu ruchu. Staw ten zlokalizowany jest w okolicach pachwiny, w miejscu, gdzie noga łączy się z resztą ciała. 2. Staw biodrowy - urazy Do urazu stawu biodrowego często dochodzi w wyniku upadku. Najczęściej zdarza się to osobom starszym, które cierpią na osteoporozę. W tym przypadku do urazu może dojść nawet podczas codziennych zajęć. Zarówno nadwerężenie stawu podczas ćwiczeń fizycznych, jak i upadek może doprowadzić do pęknięcia lub złamania szyjki kości udowej. Jeśli do urazu doszło podczas uprawiania sportu, chory może z początku traktować pęknięcie jako naciągnięcie mięśnia. Jest to tępy ból, który nie przechodzi, a z czasem staje się jeszcze gorszy. Niekiedy za **ból stawu biodrowego** odpowiada naderwanie mięśnia. W okolicy stawu biodrowego zlokalizowana jest grupa silnych mięśni, z których głównym jest mięsień gruszkowaty. Za mięśniem tym znajduje się nerw kulszowy. Przy naciągnięciu mięsień uciska na ten nerw, powodując ostry ból. 3. Staw biodrowy - przyczyny bólu Urazy stawu biodrowego nie są jedyną przyczyną bólu biodra. Niekiedy wywołują go takie choroby i dolegliwości, jak: uraz pleców, zapalenie stawów, zapalenie torebki stawowej, infekcje, rwa kulszowa, nadmierne obciążenie, zapalenie ścięgna, martwica kości. 4. Staw biodrowy - leczenie urazów Kontuzja stawu biodrowego i ból w wyniku urazu wymagają pomocy lekarskiej. Jeśli istnieje podejrzenie pęknięcia bądź złamania kości, należy natychmiast wezwać pogotowie. W niektórych przypadkach jedynym objawem urazu jest ból, chociaż niekiedy może mu towarzyszyć odkształcenie biodra, siniaki lub krwawienie. Jeśli nie można ruszyć nogą, oznacza to, że najprawdopodobniej doszło do złamania. Leczenie stawu biodrowego wymaga ograniczenia ruchów, które zwiększają ból. Pomocne może się okazać stosowanie leków przeciwbólowych bez recepty. Należy zwracać uwagę, aby podczas snu leżeć na zdrowym boku. Między nogi można włożyć poduszkę, aby zmniejszyć nacisk na staw. Urazy stawu biodrowego wymagają długiego leczenia, szczególnie jeśli doszło do nich u osób starszych. Powrót do pełnej sprawności może zająć nawet 6 tygodni, a w przypadku seniorów lekarz może zalecić wstawienie endoprotezy biodra. polecamy Artykuł zweryfikowany przez eksperta: Dr n. med. Szymon Kujawiak Specjalista w dziedzinie ortopedii i traumatologii ruchu.

wstrzykiwanie kolagenu w staw biodrowy