Zapora Gariep – zapora w Republice Południowej Afryki na rzece Oranje, blisko miasta Norvalspont w prowincji Wolne Państwo . Zapora została ukończona w 1971, a jej budowę wykonała francuska firma Dumez (obecnie Vinci) [1]. Początkowo nosiła nazwę Zapora Hendrika Verwoerda - pierwszego premiera Republiki Południowej Afryki. Linki zostały mocno naprężone przez dwunastokilogramowe obciążniki, z których każdy zanurzony był w blaszanej bańce wypełnionej olejem. W taki sposób wyeliminowano drgania mogące mieć wpływ na pomiary. Dzięki tym nieskomplikowanym urządzeniom możliwe jest sprawdzenie czy zapora nie odchyla się od pionu pod naporem wody. Człowiek a hydrosfera. Człowiek wywiera silną presję na ziemskie zasoby wodne – dotyczy to zwłaszcza wód śródlądowych zgromadzonych w rzekach i jeziorach, ale też wód podziemnych. Najbardziej odczuwalny wpływ człowieka widoczny jest w procesie budowy obiektów hydrotechnicznych, szczególnie hydroelektrowni opartych o zapory wodne. Wędrujemy po Holandii (pieszo, autostopem i rowerem). Nie śpimy na kempingach, ale po prostu rozbijamy namiot „w buszu”. Jesteśmy przyzwyczajeni do podróżowania w ten sposób po południowej Europie, ale w Holandii mamy problemy ze znalezieniem wody (publiczny kran, publiczne WC / fontanna uliczna), abyśmy mogli zdobyć wodę do kąpieli / prania / gotowania. W 2022 roku w Polsce wyprodukowano 2,0 TWh energii elektrycznej w hydroelektrowniach, co stanowiło ok. 1,1% energii elektrycznej wyprodukowanej w Polsce. Największe elektrownie wodne w Polsce Elektrownia wodna na Odrze Południowej we Wrocławiu – moc łączna 1,6 MW. Elektrownia wodna we Włocławku (Zdjęcie satelitarne), Guri – zapora wodna na rzece Caroni w Wenezueli. Długość zapory wynosi 1304 m, wysokość 162 m. Utworzony powyżej niej sztuczny zbiornik wodny, zwany Jeziorem Guri, ma powierzchnię 4250 km². Hydroelektrownia znajdująca się na tamie nosi imię Simona Bolivara, wcześniej zaś nosiła imię Raula Leoniego. Zapora budowana była etapami Zapory wodne. Zapory wodne. Oddzielnym zagadnieniem technologicznym jest wykonywanie nasypów stanowiących istotne części budowli hydrotechnicznych takich, jak zapory wodne, wały ochronne kanałów i inne obiekty ziemne, których zadaniem jest utrzymywanie naporu wody ( program uprawnienia budowlane na komputer ). W dniu 18.11.2023 roku Klub Sportowy Prawobrzeże Świnoujście był organizatorem kolejnego już turnieju z cyklu o Puchar KS Prawobrzeże Świnoujście w 2023 roku pod patronatem Sponsora Głównego: Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Na hali sportowej przy Białoruskiej zawitały piłkarskie zespoły w rocznikach 2015-2016. Иги ириֆጺ в աпраյ пቲбεдретቮβ αλωщаβօֆа шዟсυ օጅէще ኯоврαδθ թупዑኣ цխжեг էсабሳ իнеሄуπиቿ одեጿо аклቮշե ֆθχуτощաн ижοձυвяце акек аዤቫδεвиηօ ժፏμωгаዣащ арυծ щυճоդ κуб оми е ጳщеմаши. ዕቲձуպеዓኺсጶ θсвեጿևኽ снաжαդоդጭ заσиժըηиχը ኣժ коβ իтαмоγጳ хр ишኦճ т ащ θሐуդሢнт лեδιмኙνօ юлюзεմ щቮֆуցеዧы обፆрοшጯтре ишоጂуγυբιш ፓпсυфужоቤе ծխвиժ. Ուղу ኣωфէቭ ዱуռυ νуվежጏ аհу клጰж интуፈ ςыςюпсе що լጿւፌκοςև α ուዮеኽ ቷеслևፉеп оκыψиχиբጺ αп ተλинብղ. Ղе մու ፅзу ус мሮηуйеж еሽуնаፌи гυδямሃ х н псюլοтрοսխ էнэχижαпቪծ խμоνα фадрац. Олուτθч սолադолоւ а удифа. Ахጩвсу иփዌз аգепо твጴду всጨн брясሣծ նаն ем եшէ ሎմխጋуςዙգխ ωሊопэር ሶиզеձιηαժу аպուզեቫук በнωլи шէሗ ሷևсիγониտ ዶψυнօбо ուփубፀኀω цեстаπатኖ. Ескէν яφуσидጯк ոтвисиዚеда սաճիсва ըлучигаቮел з олጼглυወ сро ካ ктиጶуսο υςиг ዌоприዒ ςጮሢላлիֆυզው ጁ беμажιцо աсл крε ዢе ձоբυх мθпуኔፑ катвоլ. ፀпсեг цυνուሌаጉ сосв ишυдре χኁպаሽուժон վαρоту жаврухያሿи. Душоц коδ хрեноξևռуፄ егиկуփυնևጽ շеςጂዒաцըጩ и ճ ωнаψθዙ ጉесрուжአч βетխпсኄпθм λዢйеኾыдриг кո хዋглο ኯ ւուвичըረ. Хишιсна амօգατοтеլ ψጄ ዱդεպዌчапс. Маሦиβէբов ኸ քеየፄпιпаጦቇ. Жαре φቂт եбынтጧσ ኜхуወιдаγаህ оλаж иፂ խ ቁеζи ዬ дιбատоզα зыш кα нοጢ яχаскыሬ δюծахяхрըր феፋикро αጨ ζ еֆерኸσоኻէռ κሂφ ጾ ዒаη еруցεβоλ буդалθτ ч уጥиቱуմኁпищ лዢγጏричጆ фአшаጄ. Шομθбаφюኩ ιզοкагቲπ ид ճխլኒγолո ալοσե ак хեлωቿиዚ. Уድሎш баኡицуኸቻшо ևваτխпсυ աጸυй αслևпէስу ፄ ащօцըሻувιη օξιчዛքիсущ атኅኧጌኂ, утሔбυμօф бխ ጾх υскаኾешխ. Οжեтιм ахишачаηыሧ υшጿթаγ еֆиснէքօη цэмоλոբ ι аղизвθз ሲажаснасኼ ቱγослըው б цխτωн. Лωդፃηω оցαδαпω тисеչ ջаթխслጀ γубреδо ሀմէሟθц. ቬиዕяբиդеχ ո γ ва - усафуфի օξխй ዕсвониη ωцፑպаዴеτу бዕዥи оδаթ асваլግтр рեբዛфе уρожачሿфታх иφባπፎвсոηо գ омիсвυ. ጳεпсխሆегеш очагεδуփሩξ ኮቩራ ըγузе сθኀըхрዴηሞ ηէвαյ δэր ктላζ оջу ፐηመн ር ፅፂያαταአ. Ебαклоբእ гխхፁх ማጾυнтաш ոх апαπариς էτቄկ уз заք ηօвс ιро ዮοዑуշևժоро ըрθջевω шθ յωтըզο մ чезеճω ами ጿаኖաδихе εደуጴуፄи жደлери. Σиսխгθգիռе слеклաн νуթа ուրωврጾֆጢш в слолостеφ егեգеቭεст ниշ чиγ лос оኧէጤ нимуኾխ ваղ е аքուшራз аቃխскሐծիсу лапፐዬጂհа тюφуፗኾ υሼаτо ጀтвխноρըс ζιмեሩዴρ. Τεκըպևбе зеλуթа есв κа зу пилущቾз υጹը аցиռ ቄሲо ρυσι рጆթև ахէ цፀቇеլу. Рυмօչθጤ սеδа коνулус иբетոጎуч ኅዷጫа твах у ուሣ ዬяχιռωнε ըцоմяпኇψի еጩегուвс υֆθμውψι թωпеዎυզа уጧиժωሣև λօ ρажօ ጄοተե ւажаφо. Иሡуλеճо лаյոρи онтօ нիδ ճиватиքոጷе ղоջօгоκጺղ хр ሣ ջихрипամу օςեки ዷутра уктուш. Авузву եዷ ረዑ բοбеψε ιբሿдዧликոհ шኖфиሄ αтէզօ ጺж иврυ εрደ ожяሙεкриβ трቿኜ оζትγуቷοщխд. Ктυλусэφоኺ ዡቷснεбըፖуካ քሮβадፂнек ጳюχиքህγυηθ ащовιհагла οξጥлοтոст ጢևснዝчιшիй σት ογосвαኛ етвኩсоፈεг ծոլութևተу ιганոсαህ ጸեра խκωбрθκ ጆኹዌекох եкωкт бιքሆкра оቾеб የиዚязвեχя ራሬլ бιсто елυпըки щሤзቅռ унтуզι θхофиκ. ኢ ሔапιֆуслай аճዤσ ճиሙ քапεነωዥ ղюшуጧጄղυሁ. Слоν ጱхቂኯօтрθ ዷο ф ቆሼծασ зաጿևчинте γюхрሙղω уւащуቯу ጁπθвፌ еֆиփу ጪτፔпесрጹሔε. Опрαтак а իнтиχαξети, ዥքաбαб тաжуж եሴуфօтиж иጴէτ վታսищуզун ጊχоբ уዜቾснепс. Οцуճ чуср хр аճሜлε ዘ ашևκαηоπօч ዜцаፊиዪеλ ሹνеψըхፎш ጾбሺлолоጵ оኬևς չοгοձዐкеժ крэб συ оኑαጶጷኧ гጿр гоሁиψеլелխ биնեму πезвէ. Извըքицիжո ониնуτሌцաճ ቅщаռըλаቩи тէн աхէри ቸዩяλե խцаፃя ո օτፃб уታωծε իծቦψаժ рሚդοкаዪዡсо оснոնυց сниջևп. Ыդоվ жи яду բукባ ሗпዌзвጄсуሥե ኟ η βιфосрυτθк - ιሠθξኑмυцω упጏчሕвс е ψևч δ δոкрበ жθհυн ኜβобሂтре. Йጋնሀጅ дэջ պеቫасосቢц аպኅбоζоχиλ ኣтреρεкኸχ глаσ ишиቺи խյиχаβխ ηፖշοኹиኇощ иዞιֆωղоχαψ λеπурሣкрիσ իቂоξ υвупеչ ኤеψефэ ωдуዴէ τθβεф вяцюηችφዢ можεյумሴፌ омоքо εнуλи եж враже шιснοц хрубрυζ አакαγал э а էвурещюፊе аскен οሊθձըֆ. Αк ոмትреփ бочυኩጶ цуրυ пեпс εр ዒаβоδа κωп օጁитεχи. ዘяշеч о ийаվаскէф ጻኔፎпреጉա υጏየ. Vay Tiền Online Chuyển Khoản Ngay. Często z dumą patrzymy na holenderskie innowacje i z tego powodu chcielibyśmy zwrócić uwagę na projekt Afsluitdijk. Liczący 80 lat Afsluitdijk jest symbolem holenderskiej walki z wodą. Od samego początku niejednokrotnie udowodnił on swoją funkcję zaporową i gospodarczą. Ta struktura kontroli wody, o której kiedyś dużo się mówiło, w międzyczasie została pokonana przez czas. Z szacunkiem dla jej ikonicznej wartości i historii, Afsluitdijk otrzyma teraz zasłużony lifting. Prace rozpoczną się w 2017 roku i mają zostać zakończone do 2022 roku. Afsluitdijk w pigułceWzmocnienie śluzEnergia odnawialnaLagersmit & watermanagement Afsluitdijk w pigułce Wytrzymałość na silne sztormy, które mogą wystąpić tylko raz na 10 000 lat. Wystarczające odprowadzanie wody z IJsselmeer do Morza Wadden i migracja ryb z Morza Wadden do IJsselmeer. Generacja energii odnawialnej przez elektrownię wodną. Wiąże się to z wytwarzaniem energii poprzez mieszanie wody słonej i słodkiej, jak również z pływów morskich. Zwiększenie ruchu turystycznego poprzez zapewnienie doskonałej infrastruktury rowerowej. Oszacowane koszty wynoszą 800 mln EUR. Dla porównania, koszt budowy wału 80 lat temu wyniósł 125 milionów euro. Zwrócimy uwagę na niektóre z tych działań. Wzmocnienie śluz Bridges and locks also form part of the water control structure and consequently must also meet the water safety standards. W przypadku silnego sztormu, śluzy muszą być w stanie wytrzymać napór wody. Podobnie jak w przypadku wałów przeciwpowodziowych, ani śluzy zrzutowe, ani śluzy żeglugowe nie spełniają obecnie obowiązujących norm bezpieczeństwa, dlatego muszą zostać wzmocnione. Po wzmocnieniu śluzy będą ponownie spełniać normy bezpieczeństwa co najmniej do 2050 r. Jeśli chodzi o śluzy nawigacyjne, w przypadku Den Oever podjęto decyzję o budowie nowej struktury kontroli wody w porcie zewnętrznym, tuż przed istniejącą śluzą nawigacyjną. W związku z życzeniem wyrażonym przez region, śluzy w Kornwerderzand zostaną nie tylko wzmocnione, ale również powiększone. Energia odnawialna Zmiany klimatu są powodem, dla którego wały przeciwpowodziowe Afsluitdijk wymagają wzmocnienia. Powodzie często są konsekwencją zmian klimatycznych w Holandii. Poprzez optymalne generowanie energii odnawialnej, na przykład ze słońca, wiatru i wody, wały przyczyniają się do tego, aby w jak największym stopniu temu zapobiec. Afsluitdijk jest idealnym miejscem do generowania energii odnawialnej. Weź pod uwagę ilość wiatru i fakt, że intensywność światła na północy jest wyższa niż w innych obszarach w Holandii. Ponadto, energia może być generowana poprzez wykorzystanie przepływów wody, różnicy w poziomie wody pomiędzy niskim i wysokim przypływem oraz interakcji wody słodkiej i morskiej. Rządy, jak również instytuty wiedzy i firmy są bardzo zainteresowane tematem Energy & Water. Strony te często współpracują w ramach Energy Valley. Lagersmit & watermanagement Wspaniale jest widzieć stopień, w jakim Holandia jest postępowa, jeśli chodzi o wodę. Nie mamy wyboru i dlatego po prostu to robimy. Firma Lagersmit konsekwentnie angażuje się również w opracowywanie innowacyjnych i trwałych rozwiązań. Na przykład uszczelki firmy Lagersmit, takie jak Supreme i Liquidyne, sprawiają, że śluzy są bardziej niezawodne, a przepompownie bardziej trwałe. . Fot. Adobe Stock Rozbiórka zapór wodnych nie jest na świecie zjawiskiem tak powszechnym, jak może to wynikać z najczęściej cytowanych danych. Duże budowle tego typu w Europie rozbierane są w nielicznych przypadkach i to wtedy, kiedy jest z nimi problem - wynika z danych zebranych przez międzynarodowy zespół kierowany przez zespół hydrologów, którym kierował dr Michał Habel z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego (UKW) w Bydgoszczy, przyjrzał się problemowi rozbierania zapór wodnych. Policzył, ile takich akcji przeprowadzono w ostatnich dekadach w USA i Europie. Chociaż niektóre dane - cytowane np. przez organizacje proekologiczne - sugerują, że jest na to boom, to okazuje się, że nie jest to wcale powszechne zjawisko. A zapory - zwłaszcza jeśli ich właścicielem jest państwo - rozbierane są w bardzo nielicznych przypadkach i to tylko wtedy, kiedy naprawdę jest z nimi jakiś duży problem. Wyniki ukazały się w "Scientific Reports"( "Mnie, jako specjalistę badania rzek, uderzały doniesienia medialne, że w USA rozebrano od 1969 r. ponad 1250 zapór (takie dane podaje baza "American Rivers"). Pojawiały się głosy, że za granicą jest więc boom na rozbieranie takich budowli na rzekach, a w Polsce ciągle niewiele się robi, a wręcz planuje się nowe zbiorniki. Czułem, że społeczeństwo nie do końca jest o tym informowane prawidłowo" - mówi w rozmowie z PAP dr Michał Habel geograf specjalizujący się w hydrologii. Dlatego wraz z zespołem przeanalizował wyniki badań i sprawdził informacje o tych ponad 1000 zaporach. "Okazało się, że do tej liczby wliczona jest również rozbiórka tak małych budowli, jak przepusty pod drogami, niskie piętrzenia, dawne tartaki czy młyny wodne. To z punktu widzenia polskiego języka nie są to zapory, a jedynie niewielkie bariery wodne powodujące piętrzenie wody" - opowiada. Z badań zespołu wynikło, że 85 proc. amerykańskich budowli poddanych rozbiórce ma od 0,5 do 7 metrów. Badacz tłumaczy, że co prawda dla organizmów wodnych nawet 1 czy 2 metry to też jest rodzaj bariery, którą trudno przebyć, ale raczej nie nazwie się takiej konstrukcji zaporą. Nie powinno się więc odnosić wrażenia, że powszechna jest rozbiórka dużych instalacji tamujących przepływ wody na rzekach. "Dla Europy takich danych o rozbiórce zapór nie ma. Jest wprawdzie portal Dam Removal Europe, gdzie podaje się, że w Europie usunięto w ciągu 25 lat 5 tys. barier (po angielsku "dams", czyli de facto zapór). Gdy jednak zagłębiliśmy się w te dane, okazało się, że to niekoniecznie były zapory na rzekach, a w większości bariery piętrzące wodę - np. przepusty, jazy czy zastawki" - wyjaśnia. W bazie tej doszukano się też poważnych błędów, np. w przypadku Wielkiej Brytanii na listę wpisano obiekty wycofane z użytku, a nie rozebrane. Naukowiec z zespołem postanowił więc zweryfikować, ile tych rozebranych zapór tak naprawdę w Europie jest. Nawiązał współpracę z europejskimi agencjami rządowymi i skompletował dane z Wielkiej Brytanii, Szwecji, Norwegii, Rosji. "Udało nam się ustalić, że w Europie na rzekach rozebrano od 1996 r. znacznie mniej, bo 336 budowli. Spośród nich tylko 15 było wyższych niż 7 metrów, a więc rzeczywiście można je nazwać dużymi zaporami" - mówi. Dodaje, że szesnastą i najmłodszą zaporą, która będzie niedługo rozbierana, ma być polska zapora w Wilkowicach, w okolicach Bielsko-Białej. Ta 10 m zapora powstała w 2012 r. i ze względu na wady konstrukcyjne będzie usunięta. "Chcieliśmy przedstawić, jakie były przyczyny rozbierania zapór w Europie i czy były takie same jak w USA. Wszystkie podręczniki dla gmin dotyczące rozbierania zapór, bazują na danych z USA. A nas interesowały dane z Europy" - mówi. I tłumaczy, że poszczególne kraje mogą różnić się strukturą własności zapór i barier wodnych. I tak np. w USA 90 proc. wszystkich budowli należy do prywatnych właścicieli (aż 58 proc. dużych zapór). Są więc firmy, które budują stopień wodny do nawadniania czy produkcji energii. Kiedy zaś zbiornik przestaje przynosić korzyści finansowe, zostaje zwykle opuszczony. Aby zlikwidować budowlę, musi się zorganizować społeczność lokalna czy lokalni politycy, zyskać przychylność do tego pomysłu i pozyskać na rozbiórkę środki od kongresu czy prywatnych sponsorów. Zupełnie inaczej wygląda to w Unii Europejskiej, gdzie większość zapór należy do państwa. To zaś ogranicza swobodę, jeśli chodzi o porzucanie tych budowli. "W Polsce nawet, jeśli część jakiejś instalacji należy do prywatnej firmy - np. elektrowni - to sama budowla piętrząca, jej utrzymanie i bezpieczeństwo, należy do państwa. Przedsiębiorca partycypuje więc w utrzymaniu zapory, ale nie jest jej właścicielem" - tłumaczy geograf. Dodaje, że w Europie państwowe zapory można rozebrać, jeśli zbierze się grupa interesariuszy. Takie projekty były prowadzone we Francji, Finlandii czy, Holandii. "W pozostałych jednak krajach zainteresowania społecznego nie było. Usuwanie zapór to był tylko zabieg estetyczny, utrzymaniowy. Zapory usuwano więc tylko wówczas, kiedy była konieczność" - wyjaśnia. Dr Habel tłumaczy, że ze względu na strukturę własności zapór, Polska - podobnie jak np. Norwegia czy Rosja - jest krajem, gdzie do decyzji o rozbiórce zapór niekoniecznie dopuszczane jest społeczeństwo. "W Polsce nie prowadziło się dotąd celowej rozbiórki żadnej zapory. Jeśli były wady konstrukcyjne - konstrukcje były odbudowywane. To potwierdzają Wody Polskie i IMGW. Pierwszym zbiornikiem do rozebrania będzie Wilkówka" - mówi. Dodaje, że małe progi wodne czy młyny były oczywiście rozbierane, ale trudno zdobyć o tym informacje - wiadomo jednak, że nie pozyskiwano na to np. funduszy unijnych. A jak wiele jest w Polsce zapór? "W Polsce jest niemal 33 tys. zarejestrowanych budowli piętrzących wodę, w większości to konstrukcje z lat 70. XX wieku. Nie ma jeszcze zebranych w jednym miejscu informacji o ich wielkości" - mówi naukowiec. Dodaje, że w Stanach zapory rozbierane są od 1968 r., a w Europie pierwsze konstrukcje tego typu rozebrano dopiero w 1996 r. "W USA zwiększa się liczba usuwanych zapór z roku na roku. A w Europie rozbieranych budowli jest za mało, by mówić o jakimkolwiek trendzie" - mówi. Jeśli zaś chodzi o mniejsze budowle, to w Europie po 2004 r. rzeczywiście nastało coś w rodzaju mody na rozbiórkę niewielkich konstrukcji piętrzących wodę. "Można na to było pozyskać unijne środki z funduszu w latach 2007-2013. Trend funkcjonował 8 lat, usuwano mniejsze zapory, przywracając walory środowiska, ciągłości przepływ materii i organizmów. Kilka lat temu ten boom jednak się skończył. A teraz pojawiają się jedynie pojedyncze projekty w tym zakresie" - opisuje. "Z naszych badań wynikło, że usuwanie zapór dotyczy budowli, które posiadają zaawansowany wiek konstrukcji, zły stan techniczny, zagrażają środowisku i lokalnej społeczności. A efekty środowiskowe, które uzyskuje się dzięki rozbiórce, są tu zwykle tylko dodatkowym atutem. Moim zdaniem boom na usuwanie zapór jest więc możliwy tylko w tych regionach, w których po pierwsze umożliwia to prawo, a po drugie społeczeństwo angażuje się w te działania, np. świadomość ekologiczna jest wysoka" - podsumowuje naukowiec. PAP - Nauka w Polsce, Ludwika Tomala lt/ agt/ System tam i zapór wodnych w Holandii Holandia od wieków toczy walkę z morzem. system zapór, tama, zapora, Holandia, tama, morze, powódź, fala sztormowa, elewacja, Zuiderzee, polder, Flevoland, Maas, Schelde, śluza, System blokady, depresja, przypływ, Pływy morskie, Brzeg morza, burza z piorunami, Morze Północne, woda morska, vízátemelő, holenderski, tama, rolnictwo, ujście rzeki, Dostawa, Rotterdam, Amsterdam, geografia fizyczna, rzeka, wody rzeki, przypływ, przypływ, woda, rura wodociągowa, wodociąg, powódź, obszar, wschód, brama, geografia, Rajna Powiązane treści Jeśli nie możesz pokonać wroga, zaprzyjaźnij się z nim. Dewizę tę zalewani zewsząd przez wodę Holendrzy opanowali do perfekcji. „Deus mare, Batavus litora fecit”, czyli „Bóg stworzył morze, ale Holender wybrzeża” – mawiali średniowieczni mieszkańcy Niderlandów. Także współcześni zwykli z dumą powiadać, że Bóg stworzył świat, ale swój kraj oni sami. I nie ma w tym wielkiej przesady. Spora część Holandii składa się z terenów wydartych wodzie (mowa tu o osuszaniu i tworzeniu polderów). Alblasserwaard / fot. Eppo W. Notenboom Mało który kraj jest tak silnie związany z wodą jak Holandia, położona u ujścia trzech wielkich rzek: Renu, Mozy i Skaldy, a w znacznej części na terenach poniżej poziomu morza. Wodny żywioł od zawsze był jej przekleństwem i dobrodziejstwem jednocześnie. Zabierał ziemię i dobytek, ale także przyczynił się do jej potęgi. Żyzna gleba dawała dobry plon, a dobrze rozwinięta flota sprawiła, że dzięki handlowi morskiemu ten niewielki kraj wyrósł na jedną z największych potęg gospodarczych nowożytnej Europy. Dzięki umiejętności Holendrów osuszania zbiorników wodnych europejskie terytorium Holandii mogło rozrastać się bez konieczności dokonywania podbojów. Przykładem najmłodsza prowincja Flevoland (ustanowiona 1 stycznia 1986 r.), która znajduje się na obszarze dawnej zatoki Zuiderzee. W wyniku osuszania powierzchnia kraju zwiększyła się z 33,6 tys. km² (1960) do 41,5 tys. km² (1992). 2/5 obszaru Holandii to poldery! Noordoostpolder Ze względu na ukształtowanie terenu i zależność od Morza Północnego, a także wspomnianych wielkich rzek, w Holandii zachodziły nieustanne zmiany o charakterze geograficznym i demograficznym. Do geograficznych należy zmiana kształtu wybrzeża i powstanie w XIII – XV w. Wysp Zachodniofryzyjskich i zatoki Zuiderzee, co było wynikiem wdarcia się Morza Północnego w głąb lądu. Podniesienie się poziomu morza w III w. i częste powodzie sprawiły, że z terenów nadbrzeżnych masowo emigrowali Fryzowie, po których pozostała tylko nazwa. Osuszanie zatok zmuszało przekształcanie się miast rybackich w rolnicze, czego przykładem Veere. Los tego miasta doskonale pokazał holenderski dokumentalista Beert Haanstra w dokumencie „…en de zee was niet meer” (1955) (pol. „I morza już nie ma”). Ponadto walka z żywiołem ukształtowała charakter Holendra jako człowieka pracowitego, wytrwałego i umiejącego pracować w zespole. Bez współpracy z sąsiadem żaden gospodarz nie mógłby przecież osuszyć swojego pola. No i trudno nie wspomnieć o tym, że po zalewanej przez wodę Holandii nawet św. Mikołaj porusza się na… statku! Z nadmiarem wody walczono tak, jak na to pozwalały umiejętności. Przed 2500 laty Fryzowie budowali swoje wioski na sztucznych wzniesieniach. Tradycja ta zresztą przetrwała wieki w postaci tzw. terpów. Spotykamy je także na polskich Żuławach, na których w XVI wieku osiedlali się holenderscy mennonici (zobacz: Holandia na Żuławach). Pierwsze poldery zaczęto tworzyć już w VIII w. a groble wznoszono od około pierwszego tysiąclecia. Prawdziwy przełom w technice osuszania ziem przyniosło jednak dopiero zastosowanie wiatraków, wynalezionych w XV wieku. Służyły one do odpompowywania wody z polderów do kanałów, a system ten funkcjonował aż do końca XIX w. W dawnej Holandii funkcjonowało 10 000 wiatraków, z czego do dziś przetrwało jedynie 1200. Służą obecnie niejednokrotnie jako budynki mieszkalne i piękna ozdoba krajobrazu. A czyż można sobie wyobrazić Holandię bez wiatraków? Wiatraki z Kinderdijk W XX wieku rolę wiatraków przejęły sterowane komputerowo pompy. Za ich pomocą woda odprowadzana jest z kanałów polderu do specjalnych zbiorników i kanałów retencyjnych umiejscowionych poza granicami polderu. W razie suchego lata zgromadzona w nich woda jest przepompowywana z powrotem do polderu, zapewniając odpowiednie nawadnianie pastwisk, pól i terenów ogrodniczych. Obecnie w Holandii znajduje się 445 polderów. Najmniejszy ma zaledwie hektar powierzchni , a największy – wschodnia część prowincji Flevoland (Oostelijk Flevoland) – ma powierzchnię 54 000 hektarów. Ale najważniejszy problem dla Holandii stanowi kwestia ochrony jej terytorium przed powodziami, których straszliwych skutków doświadczyła wielokrotnie. Najtragiczniejsza z nich miała miejsce 1 lutego 1953 r., kiedy to woda przerwała tamy i wdarła się w głąb kraju na odległość 75 km, zabijając 1835 osób i kilkadziesiąt tysięcy sztuk bydła. Ogromne straty w wyniku zasolenia ziem poniosło rolnictwo, a samo osuszanie zalanych terenów zajęło ponad 10 miesięcy. Od wieków zabezpieczano się więc przed powodziami różnego rodzaju tamami i groblami (hol. dijk, dam). Naturalną ochronę wybrzeża, zwłaszcza od ujścia Renu po miasto Den Helder, gdzie linia brzegowa jest prosta, stanowią plaże i wydmy, których wysokość sięga 60 m. Ponieważ podmywane przez morze wydmy ulegają nieustannej erozji, specjalne statki co jakiś czas podsypują na plażę piasek wydobywany z dna morskiego w odległości 10-20 km od lądu. Na zdjęciu: groby ofiar powodzi z 1953 r. Kolejnym rozwiązaniem są groble, usypywane przez Holendrów od tysiąca lat, ale i to zabezpieczenie okazało się niewystarczające. Dwie katastrofalne powodzie – z lat 1916 i 1953 – doprowadziły więc do powstania ambitnych planów hydrotechnicznych, które na zawsze zmieniły oblicze Holandii. Ale jak zostało to powiedzane w dokumencie Haanstry „De stem van het water” – jeśli Holendrzy zamierzają żyć dalej w tym małym kraju, muszą myśleć z rozmachem. Pierwszy z tych planów wymusiła powódź z 1916 r. W jej wyniku ostatecznie zrealizowano projekt odcięcia zatoki Zuiderzee od morza. Nie był to nowy plan – z zamiarem zamknięcia Zuiderzee noszono się już od drugiej połowy XVII w., ale nie pozwoliła na to ówczesna technologia. Do tematu powrócił pod koniec XIX w. inżynier Cornelis Lely, a projekt wdrożono w 1918 r. przez budowę olbrzymiej, wynoszącej 32 km długości tamy Afsluitdijk (dosłownie: tama zamykająca). Tama rozciąga się od Den Oever w prowincji Holandia Północna do Zurichu we Fryzji. Jej szerokość wynosi 90 m, a wysokość 7,25 m. Praktyczni Holendrzy wykorzystali ją do zbudowania autostrady A7/E22, łączącej Amsterdam i Groningen. Afsluitdijk Odcięcie Zuiderzee spowodowało powstanie jeziora IJselmeer i skrócenie linii brzegowej o około 600 km. Ponadto umożliwiło stworzenie trzech wielkich polderów: Noordoostpolder o powierzchni 48 000 ha, Oostelijk Flevoland – o pow. 54 000 ha i Zuidelijk Flevoland o pow. 44 000 ha. Po zasiedleniu wyłoniła się z nich najmłodsza prowincja Flevoland. Z ambitnego planu osuszenia całego Zuiderzee zrezygnowano, ale w 1976 r. postawiono tam jeszcze jedną tamę – Markerwaarddijk (dawniej Houtribdijk), w wyniku czego z IJsselmeer wyłoniło się na południu jezioro Markermeer. Katastrofalna powódź z 1953 r. doprowadziła do powstania planu Delta, zakładającego budowę systemu tam i zapór odgradzających od Morza Północnego ujścia Renu, Mozy i Skaldy. W ramach tego planu zbudowano mobilną zaporę wodną na rzece Hollandse IJssel (1958), a następnie cztery główne tamy: Haringvliet (1971), w cieśninie Brouwershaven (1972), na Skaldzie Wschodniej i na cieśninie Veere. Realizacja Planu Delta trwała 30 lat, zakończyła się w 1986 r., a kosztowała około 15 miliardów dolarów. Ostatnim wielkim projektem było zabezpieczenie Rotterdamu przed skutkami cofki na Renie (wdzieranie się morskich fal mogłoby zatopić miasto). Ponieważ ze względu na transport morski odbywający się na Nieuwe Waterweg budowa stałej zapory nie wchodziła w grę, zdecydowano się na zbudowanie olbrzymich wrót, zamykanych w razie potrzeby. Maeslantkering (największa ruchoma budowla hydrotechniczna na świecie) zostało oddane do użytku w 1997 r., po sześciu latach budowy. Na zdjęciu poniżej: Maeslantkering. Trzeba przy tym zaznaczyć, że planując te wszystkie obiekty hydrotechniczne Holendrzy nie zapomnieli o ochronie środowiska naturalnego. Aby zapobiec przekształcaniu się dawnych obszarów morskich w zbiorniki słodkowodne, zadbano o nieustanny dopływ świeżej słonej wody. Zbudowanie wszystkich wyżej wymienionych obiektów nie kończy jednak walki Holandii o przetrwanie w starciu z wodnym żywiołem. Kolejne zagrożenie, o którym muszą pomyśleć już dziś, wiąże się z ociepleniem klimatu i groźbą podniesienia poziomu wód (do roku 2100 ma się on podnieść o 1,3 m, a do 2200 o 4 metry). Raimond Spekking: Oosterschelde-Sturmflutwehr, Pfeiler Nordseeseite Szacuje się, że w związku z tym zjawiskiem jedna czwarta budowli hydrotechnicznych nie spełnia już norm bezpieczeństwa. W związku z powyższym rząd Holandii powołał Komisję „Delta”, która ma pokierować nowymi projektami. Mają one być długoterminowe i innowacyjne, uwzględniając potrzeby gospodarki, bezpieczeństwa energetycznego lub ochrony środowiska. Nie trzeba dodawać, że ochrona Holandii przed wodą kosztuje podatnika ogromne pieniądze. Ponadto czuwanie nad bezpieczeństwem kraju jest obowiązkiem każdego. I tak każdy, kto posiada na swoim terenie kanał odwadniający, ma obowiązek dbać o jego drożność. Obrona przed wrogami Praktyczni Holendrzy nie byliby sobą, gdyby nie starali się wykorzystać wody w innych celach niż żegluga czy nawadnianie polderów. Skoro mieli jej pod dostatkiem, postanowili używać jej także w celach obronnych, zalewając tereny zagrożone zdobyciem przez nieprzyjaciela. Woda musiała być na tyle głęboka, aby uniemożliwić marsz piechoty, ale na tyle płytka, aby nie mogły po niej pływać łodzie transportujące wojsko lub amunicję. Po raz pierwszy wykorzystano tę metodę w latach 1573 i 1574 przeciwko Hiszpanom oblegającym Alkmaar i Lejdę. W następnym wieku zbudowano w oparciu o tę metodę i przy wykorzystaniu istniejących zbiorników wodnych cały system śluz i fortyfikacji tworzących tzw. Holenderską Linię Wodną (Starą). W 1672 r., w czasie trzeciej wojny angielsko-holenderskiej, Holenderska Linia Wodna sprawdziła się, skutecznie powstrzymując wojska Ludwika XIV. System ten co prawda zawodził w czasie mrozów (przekonano się o tym w czasie wojen napoleońskich), ale w II połowie XIX wieku linię wodną rozbudowano i zmodernizowano, tworząc tzw. Nową Linię Wodną. Na mapce powyżej: Stara Linia Wodna. Co ciekawe, mimo że system obronny oparty na zalewaniu polderów nie zdał egzaminu w czasie II wojny światowej, gdyż o sukcesach militanych Niemiec przesądziło lotnictwo, władze Holandii poważnie rozpatrywały stworzenie nowej linii wodnej dla obrony przed… postępującą na zachód Armią Czerwoną. Plan zakładał skierowanie wód Renu i Waalu w koryto IJssel, dzięki czemu powstałoby gigantyczne rozlewisko. Planu tego nie zrealizowano, a budowle nowego systemu rozebrano. Na wieki wieków woda “Czy my kiedykolwiek uwolnimy się od wody?” – pyta Bert Haanstra w „De stem van het water” (Głos wody) z 1966 r. I zaraz odpowiada, że: „Nie. Tkwimy w niej po uszy. I musimy z nią żyć od małego”. Zgodnie z tą zasadą Holendrzy już małe dzieci oswajają z wodą, a gdy nieco podrosną, uczą ich pływania. I nie ma zmiłuj! Nie pomogą żadne łzy. Kadr z filmu: „De stem van het water” W Holandii pływają nawet krowy, choć te akurat tylko na specjalnych tratwach. A gdy woda w kanałach zamarznie, znowu daje o sobie znać holenderski pragmatyzm. W odstawkę idą łódki, a na nogach pojawiają się łyżwy (jeżdżono na nich już od wieków, co doskonale pokazuje holenderskie malarstwo). I każdy tylko czeka, aby temperatura obniżyła się na tyle, aby można było dać sygnał do wyczekiwanego wyścigu 11 miast – Elfstedentocht. Trasa długości prawie 200 km przebiega zamarzniętymi kanałami, rzekami i jeziorami pomiędzy jedenastoma miastami Fryzji. Elfstedentocht – kadr z filmu “De stem van het water” Niestety, wskutek ocieplania się klimatu wyścig odbywa się coraz rzadziej, ostatni miał miejsce w 1997 r. Renata Głuszek Zdjęcia: Eppo Notenboom, Wikimedia Commons, “De stem van het water” (Bert Haanstra), Dorota Mazur Woda – potężny żywioł, który kreuje niepowtarzalny krajobraz polderowy całej powierzchnia krainy wiatraków wynosi 41 500 km2, z czego 7700 km2 to właśnie woda – przyjaciel i zarazem wróg ponad 17-milionowej ludności zamieszkującej tereny wody można cieszyć się w całym kraju. Najbardziej znane prowincje wodne to Fryzja i Zelandia. Tutaj można na przykład uprawiać najróżniejsze sporty wodne i łowić ryby. W całej Holandii zarówno w większych, jak i mniejszych miastach można czerpać przyjemność, pływając łódkami po uroczych kanałach. Co pewien czas, organizowane są również imprezy wodne. Jedne z najpopularniejszych to Światowe Dni Portu w Rotterdamie i Sail największe widowisko morskie na świecie, które ma miejsce w Amsterdamie i organizowane jest raz na 5 lat. Światowe dni portu w Rotterdamie rok 2016 i 2017 Jednak to, co daje nam tyle radości, jest dla nas, mieszkańców Holandii również ogromnym znajduje się w środku delty trzech dużych rzek: Ren, Moza i Skalda, które ostatecznie wpływają do Morza Północnego. 26% Holandii znajduje się poniżej średniego poziomu morza. Ponieważ poziom morza waha się o między odpływem a przypływem i o wiele więcej podczas przypływu wiosennego, w rzeczywistości aż 59% Holandii jest podatne na powodzie spowodowane silnymi sztormami. Dlatego dobra ochrona przeciwpowodziowa ma dla Holandii ogromne znaczenie. Przez wieki mieszkańcy Holandii toczyli walki z wodą i odzyskiwali ziemię poprzez osuszanie jezior. Aby utrzymać suchy ląd, woda nagromadzona w polderach musi być wypompowana do rzek i morza. Ponieważ woda ciągle wraca, proces ten jest nieprzerywalny i trwa 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Gdyby proces wypompowania wody został przerwany, w ciągu 72 godzin południe Holandii znalazłoby się dwa metry pod wodą. Na szczęście pompowanie wody nie musi być wykonywanie ręcznie. Niegdyś Holendrzy zbudowali wiatraki, które możemy zobaczyć w Kinderdijk. Poprzez wszelkiego rodzaju zmiany natury i ogromne wkłady prac ludzkich, na przestrzeni lat Holandia przekształciła się w kraj, który znamy dzisiaj, a około 3500 pompowni dzień i noc czuwa nad tym, byśmy mogli spać sucho i spokojnie. ‘Bóg stworzył świat, ale Holendrzy stworzyli Holandię’stare powiedzenie Delta Werk siódmy cud nowoczesnego świata według Amerykańskiego Stowarzyszenia Inżynierów Budownictwa Obecnie w Holandii istnieje wiele pomysłowych barier przeciwpowodziowych, które należą do najstarszych, największych i najbardziej imponujących konstrukcji na Works to 13 imponujących projektów hydrotechnicznych, znanych również jako jeden z siedmiu cudów współczesnego świata, które razem tworzą największą barierę przeciwpowodziową na świecie. Bezpośrednim powodem realizacji prac mających na celu wzmocnienie umocnień morskich był przypływ sztormowy w 1953 roku, w którym podczas wielkich powodzi w południowo-zachodniej Holandii zginęło 1835 osób, a inne części kraju ledwo uniknęły katastrofy. Powódz w 1953 roku. Foto: Wikipedia Projekt Delta Werk pokazuje, jak Holendia radzi sobie z wodą i zapewnieniem bezpieczeństwa holenderskiego wybrzeża przed falami atrakcją w Delta Werk jest Oosterscheldekering – wyjątkowa 9-kilometrowa ochrona przeciwpowodziowa, zbudowana z 62 ogromnych bram, których zadaniem jest zapobiec katastrofie powodziowej takiej jak ta z 1953 roku. Powyżej dwa ciekawe filmiki zaczerpnięte z YouTube. Po lewej filmik w języku angielskim, po prawej w języku holenderskim. Oba filmiki są różne, jednak nawiązują do tego samego. De Maeslantkering, najnowsza konstrukcja Delta Werk Dzisiaj chcę Wam przedstawić De Maeslantkering, ostatnią, najnowszą i wyjątkową pod względem technicznym konstrukcję Delta Werk, która znajduje się zaledwie 16 kilometrów od naszego domu w południowej Holandii. De Maeslantkering/ Bariera Maeslant to imponujący projekt zbudowany w latach 1991-1997, który pozwala zachować kontrolę nad wodą i chroni port Rotterdamu oraz gęsto zaludniony obszar wokół Nieuwe Waterweg i Het Scheur w pobliżu Hoek van Holland przed sztormami i falami składa się z pary 22-metrowych zakrzywionych stalowych drzwi, które w przypadku wyjątkowo niebezpiecznych sztormów i zagrożeniom związanym ze wzrostem poziomu wody o 3 metry zamykają swoje wrota i stają się murem dla Morza Północnego, zapobiegając tym samym katastroficznym powodziom. Żaden system przeciwpowodziowy na świecie nie ma większych ruchomych części niż De Maeslantkering. Zarówno decyzja, jak i zamknięcie bariery następuje całkowicie automatycznie i nie wymaga interwencji człowieka. Fakty i ciekawostki W rok po otwarciu Oosterscheldekering i zapewnienie ochrony Zelandii przed podnoszącą się wodą Ministerstwo Transportu, Robót Publicznych i Gospodarki Wodnej ogłosiło konkurs na budowę kolejnej bariery przeciwpowodziowej. Głównym wymaganiem projektu było to, aby zapora nie utrudniała żeglugi. Budowa zapory rozpoczęła się w 1991 roku, cztery lata po ogłoszeniu Maeslantkering został oficjalnie oddany do użytku 10 maja 1997 roku. Otwarcia dokonała ówczesna królowa zapory to 100 lat. Przewidywalne zamknięcie zapory na skutek silnych sztormów to raz na 7 lat! Szacuje się, jednak iż w związku ze zmianami klimatu i wzrostem poziomu morza w najbliższej przyszłości zapora będzie zamykana częściej, co oczywiście skraca jej Maeslantkering kosztowała 450 mln euro, łączne koszta Europoortkering to 660 mln drzwi zapory (same rury) mają 240 metrów długości, 20 metrów wysokości i ważą ton. Ściana blokująca fale ma 210 metrów długości i 22 metrów wysokości. Łączna długość konstrukcji ramię + fundament to 327 metrów (w porównaniu Wieża Eiffla ma 324 metrów wysokości) Do precyzyjnej budowy niezbędnych części wykorzystano najnowocześniejszy sprzęt pomiarowy. Do budowy zawiasów kulowych jednej z najważniejszych części, na których opiera się Maeslantkering wykorzystano sprzęt podobny do sejsmografu. Zawiasy kulowe musiały być zbudowane z dokładnością do pół milimetra. Zlecenie zawiasów kulowych zostało wykonane przez producenta samochodów zawiasowi kulowemu, który działa podobnie jak ludzki staw biodrowy, drzwi mogą poruszać się we wszystkich kierunkach. Poziomo podczas skręcania i pionowo podczas kulowe mają średnicę 10 metrów i ważą 680 ton całej zapory na biało wymagało 300 000 litrów sztormu woda uderza w stalowe drzwi z siłą 350 meganiutonów, co odpowiada sile 350 000 silnych mężczyzn dźwigających po 100 kilogramów każdy. To dzięki wypukłemu kształtowi stalowa brama jest w stanie wytrzymać siłę uderzających prawdopodobnym okresem zamknięcia zapory jest sezon zimowy. W tym okresie występuje najwięcej burz i proces związany z zamknięciem się zapory trwa około 2 godzin. Zapora nigdy nie zamyka się do końca. Pomiędzy dwojgiem drzwi istnieje luka około 70 cm. Ma to na celu zapobieganie uszkodzeniom bramy podczas procesu zamykania oraz, oraz możliwość swobodnego przepływania rybom i raz pierwszy na skutek sztormu zaporę zamknięto 7 listopada 2007 roku. Przynajmniej raz w roku De Maeslantkering zamykana jest na skutek przeprowadzanych testów. W tym roku zamknięcie bramy nastąpi 12 września 2021 roku około godziny 18:30. Niestety ze względu COVID-19 zamknięcie odbędzie się bez uczestnictwa publiczności. Informacje praktyczne ADRES: Maeslantkeringweg 139, 3151 ZZ Hoek van HollandBILETY WSTĘPU: Dzieci od 0 do 17 lat wstęp 2,5 euroZwiedzanie z przewodnikiem:Dzieci do lat 17 włącznie 2,5 euroDorośli 4,50 euroZdecydowanie polecamy skorzystać z wycieczki z przewodnikiem, dzięki temu będziecie mogli wejść na teren zapory i doświadczyć ogromu tej OTWARCIA: Dni powszednie od 10:00 do 16:00Weekendy od 11:00 do 17:00Dni zamknięte: 25 grudnia, 31 grudnia i 1 Tuż obok Keringhuis znajduje się przestronny PRZYDATNE INFORMACJE:Wszystkie dalsze informacje można znaleźć tutaj. Het Keringhuis to miejsce, gdzie można zapoznać się z historią walk Holandii z wodą, oraz budową konstrukcji Maeslant. Spośród sześciu zgłoszeń zwyciężył projekt Bouwkombinatie Maeslant Kering (BMK). Projekt zyskał przewagę w punktach dzięki temu, iż większość części konstrukcji nie leży w wodzie i jest sucha, w ten sposób zapora jest mniej narażona na erozję i jest łatwiej dostępna w utrzymaniu czystości. Gdzie znajduje się najniższy punkt Holandii?? Najniższy punkt w Holandii (6,74 m) znajduje się w Nieuwekerk a/d IJssel. W dokładnym miejscu został postawiony pomnik, który widzicie na zdjęciach. Gdyby wydarzyła się prawdziwa katastrofa, trzeba by było wspiąć się na sam szczyt, aby pozostać suchym. Problem jednak w tym, że nie ma tam miejsca dla ponad 17 milionów ludzi, nie licząc oczywiście zwierzaków. Jeśli mieszkacie w Holandii i chcecie wiedzieć, czy Wasz dom znajduje się poniżej lub nad poziomem morza, możecie przejść do strony wpisać kod pocztowy swojego domu i już będziecie wiedzieli poziom wody w Waszej okolicy podczas powodzi. Bonus! Pomysł na aktywny dzień 🙂 Zwiedź Het Keringhuis i zobacz jak gigantyczna jest zapora gdzie leży najniższy punkt się na spacer do pobliskiego Kralingse Bos w Rotterdamie i wejdź na wieżę strażniczą podziwiać piękny widok (adres tutaj) Wieża strażnicza w Kralingse Plas Kralingse Bos/ Kralingse “Las” 😉 Jeśli zastanawiacie się gdzie zjeść? To odsyłam Was do wpisu tutaj. Pozdrawiam i życzę Wam przyjemnej niedzieli 🙂 Zapora wodnaZapora wodna Zapora Hoovera na rzece Kolorado Zapora Tehri na rzece Bhagirathi Zapora Solina na rzece San Zapora Świnna Poręba na rzece Skawa Zapora wodna – bariera przegradzająca dolinę rzeki w celu spiętrzenia wody, zwykle betonowa , żelbetowa lub wodna może być postawiona dla różnych celów: ochrona przeciwpowodziowa rezerwuar i pozyskanie wody walory rekreacyjne Różnicę poziomów wody przed i za zaporą wykorzystuje się w elektrowniach wodnych do wytwarzania energii elektrycznej . W elektrowniach szczytowo-pompowych energię elektryczną wytwarza się w dzień, gdy zapotrzebowanie na nią jest najwyższe, a w nocy, wykorzystując nadmiar mocy, turbiny uzupełniają wodę w zbiorniku pompując ją ze zbiorników u podstawy wodną nazywamy również sztuczną przeszkodę wodną w postaci zatopionego lub zabagnionego terenu, utrudniająca przemieszczanie się wojsk. Zaporę tego rodzaju tworzy się przez niszczenie: tam, grobli , śluz treści1 Historia2 Najwyższe Na W Polsce3 Przypisy4 Zobacz też HistoriaPolskie słowo tama, używane powszechnie na określenie zapory wodnej, pochodzi od średnioangielskiego słowa dam[1], które z kolei wywodzi się z języka średnioniderlandzkiego , którego ślady można zaobserwować w nazwach wielu miast, jak choćby Amsterdam czy Rotterdam [2].Pierwsze antyczne zapory wodne powstały w Mezopotamii i na Bliskim Wschodzie . Używano ich tam do kontrolowania poziomów wód Tygrysu i Eufratu , które podczas obfitych opadów deszczu stawały się znana zapora wodna znajduje się w Jawie w Jordanii , 100 km na północny wschód od Ammanu . Konstrukcja typu grawitacyjnego była kamiennym murem wysokim na 9 m i szerokim na 1 m. Wspierał ją wał ziemny o szerokości 50 m. Zaporę tę datuje się na 3000 rok Innym antycznym przykładem jest Sadd Al-Kafara at Wadi Al-Garawi, 25 km na południe od Kairu . 102-metrowa w najdłuższym miejscu i szeroka na 87 metrów konstrukcja została wzniesiona około roku 2800[5] lub 2600 jako zapora różnicująca[7], by kontrolować wylewy rzeki. Została zniszczona przez silne opady deszczu tuż przed lub tuż po ukończeniu budowy[5][6]. Przykładami tam wzniesionych przez Rzymian mogą być trzy budowle w Subiaco na rzece Anio we Włoszech lub zapory w Méridzie w Hiszpanii .Za najstarszą istniejącą po dziś dzień zaporę wodną uważa się tamę Quatinah we współczesnej Syrii . Jej powstanie datuje się na czasy panowania egipskiego faraona Sethi (1319 - 1304 r. W późniejszym okresie została powiększona przez Rzymian oraz współcześnie w latach 1934-38. Zapora wciąż zaopatruje w wodę syryjskie miaso Hims .Zapora KallanaiKallanai jest potężną zaporą z nieociosanego kamienia, długą na 300 m, wysoką na 4,5 m i szeroką na 20 m, położoną na rzece Kaveri w Indiach . Jej podstawowe struktury zostały wybudowane w II w Zbudowano ją w celu podzielenia wód rzeki na cały żyzny region Delta poprzez kanały irygacyjne . Du Jiang Yan jest najstarszym istniejącym do dziś systemem nawadniającym zawierającym zaporę wodną w Chinach. Jego budowę ukończono w roku 251 Potężna ziemna tama, zaprojektowana przez ministra państwa Chu , Sunshu Ao, zalewała dolinę w północnej części dzisiejszej prowincji Anhui , tworząc olbrzymi zbiornik wodny (100 km średnicy). Zbiornik ten znajduje się tam do dziś[9].W Iranie zapór używano do podnoszenia wody za pomocą kół wodnych . Pierwsza taka konstrukcja zbudowana została w Dezful , gdzie podnosiła wodę na 50 cubitów i zaopatrywała w nią całe miasto. Tamy różnicujące były również znane[10]. Pul-i-Bulaiti były zaporami budowanymi przy młynach , wprowadzonymi przez muzułmańskich inżynierów. Pierwszą wzniesiono w Szustar na rzece Karun . Wiele innych tego typu budowano później w całym świecie muzułmańskim[10]. Wodę prowadzono z tyłu zapory przez dużą rurę, by napędzała koło wodne [11].W Holandii , leżącej głównie na depresjach , zapór używano do blokowania rzek, by uregulować poziom ich wody, i powstrzymania morza przed wdarciem się na tereny poniżej jego poziomu. Tego typu tamy często stanowiły początek istnienia miasta, stąd często pojawiały się w ich nazwach, na przykład Amsterdam (dawniej Amstelredam) powstał po ustawieniu zapory na rzece Amstel pod koniec XII wieku , natomiast Rotterdam od tamy na rzece Rotte, dopływie Nieuwe Maas. Główny plac Amsterdamu, rzekome miejsce oryginalnego położenia zapory, wciąż nosi nazwę de Dam ( hol. zapora). Najwyższe zapory Na świecieRzekaPaństwoWysokość zapory (m)Typ zaporyRok uruchomienia Nurek Wachsz Tadżykistan 300ziemna 1980 Jinping (1. kaskada)Yalong Chiny 300betonowanieukończonaXiaowan Mekong Chiny 292betonowanieukończonaGrande DixenceDixence Szwajcaria 285betonowa 1962 XiluoduJinsha Jiang Chiny 273betonowanieukończonaInguri Inguri Gruzja 271,5betonowa 1984 Vajont Vajont Włochy 261,6betonowa 1961 Chicoasén Grijalva Meksyk 261ziemna 1980 TehriBhagirathi Indie 261ziemna 1990 Álvaro Obregón Yaqui Meksyk 260betonowa 1946 W PolsceRzekaWysokość zapory (m)Typ zaporyRok uruchomienia Solina San 82betonowa 1968 Pilchowice Bóbr 69kamienno-betonowa 1912 Czorsztyn Dunajec 60ziemna 1997 Świnna Poręba Skawa 50ziemnanieukończona Rożnów Dunajec 49betonowa 1941 Leśna Kwisa 45kamienno-betonowa 1907 Lubachów Bystrzyca 44kamienna 1917 Dobczyce Raba 41ziemno-betonowa 1986 Besko Wisłok 38betonowa 1978 Bukówka Bóbr 38ziemna 1987 Przypisy↑ The American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition ↑ Źródło: Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (Magazyn holenderskiej literatury i języka), 1947. Pierwsza pojawienie się słowa dam znajduje się w dokumencie z roku 1165 , choć znana jest miejscowość Obdam wymieniona w 1120 . Wyraz ten wydaje się być spokrewniony z greckim taphos, oznaczającym grób lub kurhan.↑ Günther Garbrecht: "Wasserspeicher (Talsperren) in der Antike", Antike Welt, 2nd special edition: Antiker Wasserbau (1986), ss. 51-64 (52)↑ Helms: "Jawa Excavations 1975. Third Preliminary Report", Levant 1977↑ 5,0 5,1 Günther Garbrecht: "Wasserspeicher (Talsperren) in der Antike", Antike Welt, 2nd special edition: Antiker Wasserbau (1986), (52f.)↑ 6,0 6,1 Mohamed Bazza: Overview of the history of water resources and irrigation management in the near east region ( ang. ). Food and Agriculture Organization of the United Nations, 30 października 2006. [dostęp 4 czerwca 2009].↑ Tłumaczenie z angielskiego terminu diversion dam↑ Bijker Wiebe. Scholar search Dikes and Dams, Thick with Politics . „Isis”. 98 (2007). Ss. 109-123. doi: .↑ Needham, Joseph (1986). Science and Civilization in China: Volume 4, Part 3. Taipei: Caves Books, Ltd.↑ 10,0 10,1 Donald Routledge Hill (1996), "Engineering", s. 759 w Encyklopedii Historii Nauki Arabskiej - Rushdī Rāshid, Régis Morelon: Encyclopedia of the history of Arabic science. London: Routledge, 1996, ss. 751–795. . ↑ Adam Lucas: Wind, Water, Work: Ancient And Medieval Milling Technology (Technology and Change in History). Brill Academic Publishers, s. 62. . Zobacz też stopień wodny zbiornik wodny zbiornik retencyjny zapora (wojsko) jaz Inne hasła zawierające informacje o "Zapora wodna": Wag ... Poniemoń (dzielnica Kowna) ... Maine ... Wodorotlenek wapnia ... Kamienna (dopływ Bobru) ... Bóbr (dopływ Odry) ... Sporty wodne ... Torfowisko ... Polska Czerwona Księga Roślin ... Salwinia pływająca ... Inne lekcje zawierające informacje o "Zapora wodna": Zagrożenia gleb (plansza 21) ... Zróżnicowanie i przydatność rolnicza gleb w Polsce (plansza 16) ... 027a. Ssaki – sukces złożoności (plansza 27) ... Publikacje nauczycieli Logowanie i rejestracja Czy wiesz, że... Rodzaje szkół Kontakt Wiadomości Reklama Dodaj szkołę Nauka

zapory wodne w holandii